Wspomnienia ze Szkoły Letniej IBiDW UJ 2016, cz. 5: birmańska herbata

656

Przeglądając po raz enty zdjęcia z Birmy, przypomniał mi się smak birmańskiej herbaty. Na szczęście pozostało mi jeszcze kilka woreczków, które zbierałam podczas drogi. Dwa woreczki zostały wytargowane nad jeziorem Inle (sprzedawca nie odważył się zejść do zaproponowanej przez nas ceny bez spytania żony o pozwolenie). Kolejne były najczęściej kupowane w sklepikach w niewielkich wioskach – sklep był zazwyczaj jeden, a asortyment bogaty w najważniejsze do przeżycia produkty (w tym w prowizoryczne siekiery). Niektóre opakowania były ozdobione kwiatami – te stały się prezentem dla bliskich i przyjaciół. Podchodzili oni zazwyczaj dość nieufnie do liści herbaty przywiezionych z miejsc, których nazw nie potrafiłam przywołać. Mimo rozpowszechnienia birmańskiej herbaty w rejonie Azji, nie jest ona zbyt popularna w Europie. W Birmie herbata jest obowiązkowa podczas posiłku. Przy zamawianiu czegoś do jedzenia, chińska jest płatna dodatkowo, a birmańska stawiana na stole bez pytania i bez dodatkowych opłat. Była wszędzie, zdecydowanie, jednak zaczęłam zastanawiać się dlaczego.

Pierwsze zapiski na temat herbaty pochodzą z Chin, już z X wieku przed naszą erą. Droga herbaty była długa, nic więc dziwnego, że rozprzestrzeniła się ona na cały świat i obecnie dostępna jest niemalże w każdym zakątku świata. Jednak zakłada się, że oryginalnie pochodziła z pogranicza północnej Birmy i południowozachodnich Chin. Oczywistym wydaje się, że tradycja picia herbaty jest obecna w Birmie do dziś. Herbata rośnie głównie we wschodniej części kraju (Tawngpeng, stan Szan) w rejonie bliskim prowincji Yunnan w Chinach i stosunkowo blisko północnowschodnich Indii, które również zajmują się głównie produkcją herbaty. Czas zbiorów (po birmańsku shwepyi) przypada na końcówkę kwietnia/początek maja i trwa aż do czerwca (niektóre plantacje praktykują zbieranie herbaty nawet do października).

Ciekawostką może być fakt, że w Birmie herbatę nie tylko się pije. Birma jest jednym z nielicznych krajów na świecie, które tradycyjnie ją także jedzą. Lahpet (jest to jeden z wielu sposobów zapisu tej nazwy naszym alfabetem) jest sfermentowanymi lub kiszonymi liśćmi herbaty. Bardzo często podawana jest jako sałatka lub dodatek do dania głównego. Może być podawana z oliwą, sezamem i orzechami. Lahpet, tak samo jak sama herbata, znana jest od w Birmie od bardzo dawno. Warto zaznaczyć, że symbolizował on pokój i koniec konfliktów. W związku z tradycyjnym charakterem, do fermentacji używa się najlepszych liści herbaty zebranych wczesnym rankiem do specjalnych bambusowych koszy. Liście spędzają w tych koszach dobę, przechodząc przez proces sparzania wrzątkiem i trzymania pod parą. Następnym krokiem jest wsadzenie kosza do wykopanego w ziemi dołu i przygniecenie go odpowiednim ciężarem. Jest to najważniejszy moment całego procesu produkcji i zajmują się nim odpowiednio przeszkoleni ludzie. Lahpet, tak jak i zwykła herbata, nie pojawia się tylko w jednej formie. Istnieje wiele jego rodzajów, a smak różni się w zależności od dodanych do niego składników. Do sfermentowanych liści można dodać niemalże wszystko – oliwę, czosnek, sól, sok z limonki, orzeszki ziemne, sezonowe warzywa. Niektóre rejony dodają sos rybny, a inne larwy chrząszcza. Istnieje również specjalna wersja potrawy, wykorzystywana podczas ważnych ceremonii religijnych i społecznych. Wersja ta nazywa się A-hlu lahpet czy też Mandalay lahpet. Podawana jest ona w specjalnych lakowych naczyniach. Jak smakuje lahpet? Jest gorzki (dla nieprzywykłych do tego smaku często aż za), co nie sprzyja jego popularności wśród turystów. Birmańczycy często mówią o działaniu korzystnym dla procesu trawienia, czy też wydzielaniu żółci i produkcji śluzu w układzie pokarmowych.

Mimo, że u nas ta informacja nie jest zbyt rozpowszechniona, często mówi się, że Birmańczycy piją więcej herbaty niż Brytyjczycy. Czasem warto zamienić English Breakfast Tea na kubek birmańskiej herbaty.

 

Autorka: Maria Braun

Zdjęcie: https://www.flickr.com/photos/0x/5833896699

Źródła:

http://www.abcnitms.pl/

http://ratetea.com/region/burma/124/

http://www.myanmarburma.com/

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here