Na początku marca rozpoczęła się tzw. podwójna sesja, czyli zebrania plenarne Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych oraz Ludowej Politycznej Rady Konsultatywnej Chin. Będzie ona najprawdopodobniej ostatnią, podczas której na czele obu organów stać będą Zhang Dejiang i Yu Zhengsheng.

Stara Gwardia

Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych jest jednoizbowym parlamentem. Z kolei Ludowa Polityczna Rada Konsultatywna Chin stanowi pozakonstytucyjny organ doradczy, który pełnił funkcje parlamentarne przez kilka pierwszych lat po proklamacji ChRL. Zhang Dejiang i Yu Zhengsheng, stając na czele tych instytucji, zostali również członkami Stałego Komitetu KPCh, nominalnie stanowiąc osoby nr 3 i 4 w hierarchii partyjnej. Obaj byli niezwykle doświadczeni w momencie obejmowania swoich funkcji.

Zhang Dejiang był sekretarzem partii w aż trzech prowincjach – Jilin (1995-98), Zhejiang (1998-02) oraz Guangdong (2002-07), po czym został przeniesiony na stanowisko wicepremiera. Zanim został przewodniczącym parlamentu, miał też krótki epizod z zarządzaniem strukturami partyjnymi w Chongqingu, gdzie „sprzątał” sytuację po skandalu z udziałem Bo Xilaia w 2012 roku. Co ciekawe, ukończył studia koreańskie w Chinach, a następnie ekonomię na Uniwersytecie im. Kim Ir Sena w Pjongjangu. Yu Zhengsheng, przed awansem na obecne stanowisko, piastował funkcję sekretarza partii w prowincji Hubei (2001-07) oraz w Szanghaju (2007-12). Obaj politycy mieli jeszcze jedno ważne doświadczenie przed zajęciem swojej najwyższej pozycji: dwie kadencje spędzone w Biurze Politycznym Komunistycznej Partii Chin.

Zhang (ur. 1946) i Yu (ur. 1945) osiągnęli jednak wiek, w którym mogą zostać zmuszeni do zakończenia kariery politycznej. Członkowie partii staną przed problemem desygnowania ich następców, co nie będzie łatwe w obecnej sytuacji. Nie dlatego, że jest niewielu pretendentów. Wręcz przeciwnie  może ich być nawet zbyt wielu.

Młodzi następcy?

Obecnie w partii jest kilku kandydatów, którzy mogliby zastąpić Zhanga i Yu. Przede wszystkim należy ich szukać między obecnymi członkami Biura Politycznego. Wśród nich dwie kadencje w tym organie spędzili Li Yuanchao oraz Wang Yang. Li był sekretarze partii w prowincji Jiangsu (2002-07), szefem partyjnego departamentu organizacyjnego (2007-12), a obecnie sprawuje funkcję wiceprzewodniczącego Chin. Wang był sekretarzem partii w Chongqingu (2005-07) oraz w Guangdongu (2007-12), obecnie jest wicepremierem. Duże doświadczenie posiadają także Li Zhanshu oraz Sun Chunlan, mimo że obecnie trwa dopiero ich pierwsza kadencja w Biurze Politycznym. Wśród innych kandydatów z tego zasobu można wymienić m.in. Zhang Chunxiana, Liu Qibao oraz Han Zhenga.

Drugim rozwiązaniem byłoby objęcie tych stanowisk przez polityków, którzy, według domniemanych norm, powinni w tym roku odejść na emeryturę, ale zostaną pozostawieni na szczytach hierarchii politycznej. W ostatnich miesiącach pojawia się coraz więcej spekulacji, dotyczących możliwości pozostania w przywództwie partyjnym Wang Qishana, odpowiedzialnego za kampanię antykorupcyjną. Prawdopodobnie wiązałoby się to z jego awansem w Stałym Komitecie Biura Politycznego, gdzie obecnie jest osobą nr 6. Mógłby wtedy przejąć stanowisko Zhanga lub Yu. Należy też wziąć pod uwagę możliwość odejścia Zhanga na emeryturę i zastąpienie go przez Wang Qishana, ale pozostawienia na stanowisku Yu. Obaj politycy wraz z Xi Jinpingiem stanowią tzw. „żelazny trójkąt” (铁三角)  mają związki z prowincją Shaanxi, powiązania rodzinne w byłej elicie partyjnej oraz byli promowani przez byłego przewodniczącego Chin, Jiang Zemina. W tym scenariuszu możliwe też jest przesunięcie Wang Qishana na stanowisko premiera, a Li Keqianga uczynienie szefem parlamentu. Istnieje też mała szansa, że któryś z wybierających się na emeryturę członków Biura Politycznego jednak pozostanie w przywództwie partyjnym. W tej grupie można wymienić Liu Yandong, Li Jianguo, Ma Kaia i Guo Jinlonga.

Trzecią opcją jest wprowadzenie młodych polityków z tzw. „szóstego pokolenia przywódców”. W Biurze Politycznym obecnie zasiadają dwie takie osoby  Hu Chunhua i Sun Zhengcai. Bardziej prawdopodobne jest jednak, że uzyskają oni niższe pozycje w Stałym Komitecie, zarazem obejmując stanowiska wiceprzewodniczącego ChRL i wicepremiera. W ten sposób do dalszego awansu zostały przygotowane duety Hu Jintao-Wen Jiabao oraz Xi Jinping-Li Keqiang. Jednak, co jest bardziej interesujące, z tej czwórki tylko Wen Jiabao miał doświadczenie w Biurze Politycznym przed awansem do Stałego Komitetu, pozostali pominęli ten szczebel. Xi Jinping może w ten sam sposób przeforsować kandydaturę któregoś z młodszych polityków, takich jak Chen Min’er czy Li Qiang.

Instytucjonalizacja i personalizacja

Przewidzenie następców Zhang Dejianga i Yu Zhengshenga na pół roku przed XIX zjazdem krajowym KPCh jest niemal niemożliwym zadaniem. Wyniki jesiennej selekcji będą jednak jasnym wyznacznikiem kierunku, w który zmierza partia. Jeżeli wybrani zostaną teoretyczni faworyci, Li Yuanchao i Wang Yang, to będzie można mówić o utrzymaniu procesu instytucjonalizacji zmiany władzy. Natomiast przedłużanie kariery politycznej jednych działaczy lub forsowanie na wysokie stanowiska innych, będzie świadczyło o personalizacji zmiany władzy przez sekretarza generalnego partii. Oznaczałoby to, że Xi Jinping jest w stanie ułożyć skład przywództwa partyjnego według swoich potrzeb, bez oglądania się na przyzwolenie lub opór reszty elity partyjnej. Wtedy pozostanie tylko jeszcze trudniejsze zadanie ocenienia ile władzy Xi właściwie zgromadził i czy wystarczy ona do wprowadzenia ambitnego planu reform, zasygnalizowanego w ciągu trwania jego pierwszej kadencji.

PODZIEL SIĘ
mm
Doktorant na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Dwukrotnie nagrodzony stypendium MNiSW dla studentów za wybitne osiągnięcia. W 2015 roku otrzymał prestiżowy „Diamentowy Grant” na badanie procesu rekrutacji i socjalizacji chińskich elit politycznych. Trzyma rękę na pulsie polityki chińskiej i relacji polsko-chińskich.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here