Xi Jinping i jego Komunistyczna Partia Chin

356

Zakończony w ubiegłym tygodniu XIX zjazd Komunistycznej Partii Chin wybrał nowych członków Biura Politycznego i jego Stałego Komitetu. Dodatkowo zmodyfikował podstawę ideologiczną działania organizacji. Obie zmiany wskazują na to, że Xi Jinping ugruntował swoją pozycję najbardziej wpływowej postaci w partii od dekad.

Gdy w 2012 roku Xi Jinping przejmował władzę, wielu obserwatorów nie spodziewało się natychmiastowej konsolidacji władzy. Jego poprzednik miał z tym duże problemy. Tymczasem Xi w szybki sposób przejął kluczowe stanowiska partyjne i państwowe, utworzył liczne tzw. grupy przywódcze w partii, które pozwoliły mu na kontrolowanie wielu aspektów polityki państwa, a także pozbył się wielu skorumpowanych oponentów w szeregach KPCh. Po zakończonym niedawno XIX zjeździe partii jego pozycja wzrosła jeszcze bardziej.

Nowe władze partii

Stały Komitet Biura Politycznego w kadencji 2017-2022 ponownie będzie liczył 7 osób. Z poprzedniego składu pozostali Xi Jinping i Li Keqiang, natomiast dołączyli do nich Li Zhanshu, Wang Yang, Zhao Leji, Wang Huning i Han Zheng.

Li Zhansu i Zhao Leji to dwaj bliscy współpracownicy Xi Jinpinga. Pierwszy z nich prowadził Biuro Komitetu Centralnego KPCh. Drugi był sekretarzem Departamentu Organizacyjnego, który odpowiada za przygotowywanie kandydatur do obsadzenia stanowisk partyjnych i państwowych. Teraz będzie odpowiadał za kampanię antykorupcyjną, jeden z priorytetów Xi.

Wang Huning jest byłym akademikiem z Uniwersytetu Fudan w Szanghaju, który od lat 90. doradzał trzem kolejnym sekretarzom generalnym partii: Jiang Zeminowi, Hu Jintao i Xi Jinpingowi. Temu ostatniemu towarzyszył również w wielu wizytach zagranicznych. Jest autorem koncepcji neoautorytaryzmu, która zakłada silną rolę sekretarza generalnego partii.

Wang Yang jest kojarzony z frakcją byłych działaczy Komunistycznej Ligii Młodzieży (chiń. 团派 tuanpai), do której należą Hu Jintao i Li Keqiang. Han Zheng jest z kolei byłym sekretarzem partii w Szanghaju, co łączyłoby go z Jiang Zeminem. Ich relacje jednak nie są oczywiste – pomiędzy ich rządami w tym mieście jest ponad 20 lat przerwy. W międzyczasie jeden z tamtejszych sekretarzy został zamknięty za korupcję, a tymczasowo stanowisko po nim sprawował sam Xi.

W Biurze Politycznym również znalazło się wielu stronników Xi Jinpinga. Najważniejszymi z nich są Chen Min’er, Ding Xuexiang, Cai Qi, Li Qiang, Li Xi, Liu He, Chen Xi i Huang Kunming. W najbliższych latach warto obserwować rozwój kariery dwóch pierwszych – są oni reprezentantami tzw. szóstej generacji przywódców Chin.

Nowości ideologiczne

W trakcie zjazdu postanowiono również zmodyfikować partyjną konstytucję, tak aby dodać do niej jako podstawę do działania „Myśl Xi Jinpinga o socjalizmie z chińską charakterystyką nowej ery”. Do tej pory w dokumencie w tej samej roli występował marksizm-leninizm, myśl Mao Zedonga, teoria Deng Xiaopinga, zasada Trzech Reprezentacji i Koncepcji Naukowego Rozwoju. W ten sposób Xi Jinping dołączył do elitarnego grona osób, których nazwisko zostało wpisane do najważniejszego partyjnego dokumentu, a zarazem jedyną obok Mao Zedonga, która doczekała się tego za swojego życia.

W praktyce oznacza to, że osoby sprzeciwiające się założeniom „socjalizmu z chińską charakterystyką nowej ery” (czytaj: Xi Jinpingowi) będą mogły być poddane postępowaniu dyscyplinarnemu, które może się skończyć wykluczeniem z partii (czytaj: końcem kariery politycznej). W ostatnich pięciu latach ok. 1,4 mln działaczy partii zostało w różny sposób ukaranych dyscyplinarnie. Ta liczba w obecnej kadencji zapewne się zwiększy.

Warto również dodać, że do partyjnej konstytucji wpisano również inicjatywę Pasa i Szlaku. Jest to pierwszy przypadek, gdy koncepcja z zakresu polityki zagranicznej znalazła się w tym dokumencie. Koncepcja, której pomysłodawcą jest oczywiście Xi Jinping.

Xi Jinping kuje żelazo, póki jest ono gorące

Następne dni po zakończeniu zjazdu partii nie spowodowały okresu rozluźnienia w chińskim życiu politycznym. Na pierwszym spotkaniu nowego Biura Politycznego przyjęto dwa dokumenty: Regulacje Biura Politycznego dotyczące wzmacniania oraz utrzymywania scentralizowanego i zjednoczonego centralnego przywództwa (chiń. 中共中央政治局关于加强和维护党中央集中统一领导的若干规定, zhonggong zhongyang zhengzhiju guanyu jiaqiang he weihu dangzhongyang jizhong tongyi lingdao de ruogan guiding) oraz Szczegółowe wytyczne Biura Politycznego odnośnie implementacji centralnej ośmiopunktowej regulacji (chiń. 中共中央政治局贯彻落实中央八项规定的实施细则, zhonggong zhongyang zhengzhiju guanche luoshi zhongyang baxiang guiding de shishi xize). Oba mają na celu zwiększenie nadzoru nad partią przez Biuro Politycznego i jego Stały Komitet, gdzie dominuje Xi Jinping.

Dodatkowo ogłoszone zostały przetasowania na stanowiskach sekretarzy partii w siedmiu jednostkach poziomu prowincjonalnego. Wśród nich są bliscy współpracownicy Xi Jinpinga z Biura Politycznego: Li Qiang oraz Li Xi, którzy zajęli najbardziej prestiżowe stanowiska w Szanghaju i Guangdongu, a także Hu Heping.

Wszystko wskazuje na to, że Chiny ponownie zyskały wyraźnego przywódcę, który bezsprzecznie dominuje w systemie. Wcześniej taki status posiadali Mao Zedong i Deng Xiaoping. Bezpośredni poprzednicy Xi Jinpinga – Jiang Zemin i Hu Jintao – byli dalecy od osiągnięcia tego, co udało się mu dokonać w trakcie pierwszej kadencji. Do tej pory często się podkreślało, że Xi Jinping jest najpotężniejszym przywódcą KPCh od śmierci Deng Xiaopinga. Obecnie można już mówić, że od czasu Mao Zedonga.

Następne pięć lat będzie cechowało się jeszcze bardziej scentralizowanym rządzeniem Chinami niż do tej pory. Oznacza to szerokie pole do realizacji wizji Xi Jinpinga, ale zarazem niesie za sobą zagrożenia. W pewnym momencie może dojść do niewydolności administracji, gdy wszystkie dokumenty będę musiały trafiać na biurko sekretarza generalnego KPCh. Dużo będzie zależało od tego, w jaki sposób Xi zamierza delegować swoje kompetencje współpracownikom. Bez względu na to jaki styl przywództwa przyjmie Xi Jinping w swojej drugiej kadencji, wszystkie sukcesy Chin będzie można zapisać na jego konto. Tak samo jak i wszystkie ewentualne porażki.

/Jest to pierwszy z serii artykułów podsumowujących efekty XIX zjazdu Komunistycznej Partii Chin. Kolejne będą ukazywały się na łamach „Pulsu Azji” w najbliższych dniach. Ich tematem przewodnim będzie polityka wewnętrzna oraz zagraniczna/

PODZIEL SIĘ
mm
Doktorant na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Dwukrotnie nagrodzony stypendium MNiSW dla studentów za wybitne osiągnięcia. W 2015 roku otrzymał prestiżowy „Diamentowy Grant” na badanie procesu rekrutacji i socjalizacji chińskich elit politycznych. Trzyma rękę na pulsie polityki chińskiej i relacji polsko-chińskich.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here