Polityka zagraniczna Chin nowej ery

426

W trakcie XIX zjazdu Komunistycznej Partii Chin (KPCh) nakreślona została wizja państwa, które zamierza zostać światowym liderem. W sposób symboliczny skończyła się era, gdy polityka zagraniczna Chin polegała na staniu w cieniu i budowaniu potencjału. Zaczyna się czas, w którym Pekin będzie dążył do przekształcenia zasad rządzących stosunkami międzynarodowymi.

Wizja przekazana światu po ostatnim zjeździe partii zakłada zwiększone zaangażowanie w sprawy międzynarodowe. Sygnalizuje to wpisanie inicjatywy Pasa i Szlaku do partyjnego statutu. Jest to pierwsza koncepcja z zakresu polityki zagranicznej, która znalazła się w tym dokumencie. Od teraz powodzenie inicjatywy będzie bezpośrednio przekładało się na wiarygodność partii jako organizacji. Oznacza to, że Chiny będą w stanie zainwestować dużo środków w jej sukces.

Warto o tym pamiętać, mając na uwadze to, że Pas i Szlak to nie tylko handel z Europą. Często się u nas uważa, że jest to inicjatywa czysto gospodarcza. Jej głównym celem ma być wypchnięcie chińskich nadwyżek produkcyjnych za granicę. W rzeczywistości jednak jest to o wiele bardziej złożona inicjatywa, która z każdym kolejnym rokiem obejmuje kolejne obszary działalności ludzkiej – turystykę, ochronę środowiska i wymianę akademicką. Dodatkowo coraz więcej państw jest zainteresowanych nią, o czym świadczy m.in. uczestnictwo polityków z Ameryki Południowej w majowym szczycie w Pekinie. Poprzez promowanie Pasa i Szlaku Chiny będą chciały odejść od roli państwa dostosowującego się i wpisującego w międzynarodowe normy, a stać się ich architektem. Sytuacja na świecie temu sprzyja – Stany Zjednoczone, które dotychczas pełniły taką rolę, są zajęte sobą. Wiele państw, zwłaszcza afrykańskich, wręcz oczekuje bardziej konstruktywnej roli Chin na świecie i zaprezentowania alternatywnego modelu relacji międzynarodowych.

Polityka zagraniczna Chin i reformy gospodarcze

Wszystko to dzieje się w momencie restrukturyzacji chińskiej gospodarki, tak aby była napędzana przez nowoczesne technologie i konsumpcję wewnętrzną. Już teraz udział eksportu w produkcie krajowym brutto Chin jest niższy niż przed wejściem tego państwa do Światowej Organizacji Handlu w 2001 roku. Polityka zagraniczna Chin zyska na zmniejszeniu zależności od handlu międzynarodowego. Dzięki temu ChRL będzie mogła być jeszcze bardziej asertywna w sporach ze swoimi partnerami. W najbliższych latach przywództwo Chin będzie musiało znaleźć złoty środek pomiędzy promowaną do tej pory multilateralnością (m.in. szczyty FOCAC, 16+1, CELAC, BRICS), a rosnącą pokusą wykorzystywania hard power do realizacji własnych interesów.

Polityka zagraniczna Chin w następnych latach będzie cechowała się zerwaniem z zasadą tao guang yang hui – ukrywania możliwości i kupowania sobie czasu na modernizację. Zaczyna się podkreślanie roli Chin jako kreatora norm, aktywnego podmiotu stosunków międzynarodowych. W końcu tak jak Komitet Centralny KPCh posiada kluczową postać (lub rdzeń, jądro – chiń. 核心, hexin), tak samo świat „powinien” mieć naturalnego lidera. Niekoniecznie hegemona, który narzuci swoją władzę za pomocą lotniskowców, nawet jeżeli je posiada. Raczej państwo, które będzie imponowało swoimi osiągnięciami kulturowymi oraz naukowymi, a zarazem i pewnością siebie. W momencie dekompozycji soft power Stanów Zjednoczonych na świecie, cel ten ma szansę być zrealizowanym.

/Jest to trzeci z serii artykułów podsumowujących efekty XIX zjazdu Komunistycznej Partii Chin. Pierwszy z nich dotyczył pozycji politycznej Xi Jinpinga, drugi kierunku reform gospodarczych. Ostatni komentarz ukaże się na portalu „Puls Azji” w najbliższych dniach./

PODZIEL SIĘ
mm
Doktorant na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Dwukrotnie nagrodzony stypendium MNiSW dla studentów za wybitne osiągnięcia. W 2015 roku otrzymał prestiżowy „Diamentowy Grant” na badanie procesu rekrutacji i socjalizacji chińskich elit politycznych. Trzyma rękę na pulsie polityki chińskiej i relacji polsko-chińskich.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here