Japoński profesor o powojennych „mitach” dot. art. 9

451

Shiro Sakaiya, profesor nadzwyczajny nauk politycznych na Uniwersytecie Metropolitalnym w Tokio, przeprowadził badania dotyczące „mitów” obecnych w japońskiej polityce.

Sakaiya wydał w październiku ub.r. książkę p.t. „Keno to Yoron” („Konstytucja i Opinia Publiczna”), w której opisuje m.in. okoliczności powstania słynnego pacyfistycznego ar. 9 Konstytucji. Opracował ponad 1 200 powojennych badań opinii publicznej przeprowadzanych przez media oraz duże organizacje społeczne dotyczących zmian w japońskiej ustawie zasadniczej.

Autor polemizuje z powszechnie przyjętym przekonaniem, że Japończycy entuzjastycznie przyjęli pacyfistyczne wyrzeczenie się wojny po publikacji pierwszych szkiców okupacyjnej Konstytucji.

Jego badania są szeroko dyskutowane w japońskich mediach ze względu na obecną w prasie dyskusję o reinterpretacji pacyfistycznego art. 9.

„Ludzkie wspomnienia mogą ulegać zmianie wraz ze zmianami pokoleń” – powiedział prasie Sakaiya. „Kluczowym przesłaniem mojej książki jest to, że ludzie nie postrzegali Konstytucji jako coś świętego, co nie powinno ulegać zmianie w powojennych latach”.

Zdaniem profesora wpływ „liberalnych” polityków i intelektualistów spowodował, że opinia publiczna od dziesięcioleci ma błędne przekonania dotyczące faktycznej reakcji obywatelskiej na art. 9.

Pod koniec lat 40-tych przeprowadzono badania o zasięgu krajowym dotyczące wyrzeczenia się wojny. Wg jedynych zachowanych danych „Mainichi Shimbun” z maja 1946 r., 70% badanych uznało art. 9 za „potrzebny”.

Wyniki tego badania przez lata były cytowane jako dowód, że Japonia bardzo szybko zaakceptowała nową, okupacyjną Konstytucję.

Sakaiya zwrócił jednak uwagę, że badanie zostało przeprowadzone na próbie 2 000 „intelektualistów”, z których 39% ukończyło uniwersytety, 24% było cywilnymi pracownikami, a 6% – rolnikami. 13% wszystkich badanych stanowiły kobiety.

„Takie proporcje nie są zgodne z ówczesną demografią Japonii. To niezwykle trudne, aby w ten sposób podsumować zdanie wszystkich obywateli”.

Uważa się, że wielu niewykształconych rolników było ówcześnie bardzo krytycznych wobec wyrzekania się wojny, ale ich opinie nie zostały oddane w badaniu Mainichi.

Profesor zwraca uwagę, że bardziej wiarygodnym źródłem informacji na temat opinii ówczesnych Japończyków są badania z lat 50-tych. Po zakończeniu okupacji pojawiły się opinie, że należy stworzyć nową ustawę zasadniczą.

Wg badania „Mainichi Shimbun”z 1952 r. 43% respondentów postulowało zmianę konstytucji i ponowne utworzenie japońskiej armii.

Z analogicznego badania „Yomiuri Shimbun” z tego samego roku wynika, że 48% Japończyków wsparło pomysł rewizji art. 9.

Sakaiya zwraca uwagę na fakt, że odpowiedzi mogły się skrajnie różnić w zależności od sposobu sformułowania pytania.

Badania opinii publicznej wskazują, że od kiedy Abe po raz pierwszy objął stanowisko premiera (w 2006 r.) coraz bardziej krytykuje się pomysł rewizji Konstytucji. Wg badań przeprowadzonych wspólnie przez „Asashi Shimbun” i Uniwersytet Tokijski, kwestie ekonomiczne były główną przyczyną poparcia dla Abe w ostatnich wyborach. Sakamiya podkreśla, że rewizja konstytucyjna była marginalizowana.

W 2017 r. przeprowadzono mailowe badania opinii publicznej dotyczące rewizji Konstytucji z okazji 70 rocznicy jej uchwalenia. Odpowiedziało prawie 2 000 osób, 49% z nich poparło pomysł zmiany, 47% było przeciwnych. 60% respondentów wyraziło opinię, że w przyszłości rewizja art. 9 będzie „potrzebna”, ale 51% wolałoby, żeby nie stało się to za administracji Shinzō Abe.

PODZIEL SIĘ
mm
Specjalistka w sprawach Japonii i Korei związana z Uniwersytetem Jagiellońskim i Instytutem Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Pasjonatka japońskiej historii, polityki i kinematografii.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here