Na Jedwabnym Szlaku: „Zima w Afganistanie”

976

„Zima w Afganistanie” to dokument szwajcarskiego reżysera, który wraz z młodym przewodnikiem i rosyjskim alpinistą przemierzają pasma górskie Jedwabnego Szlaku. Film dostępny jest w serwisie ARTE po polsku. 

Podróżnicy realizują wyprawę w obszarach najmniej narażonych na napięcia między talibami a armią afgańską: w regionie Bamian, Kabulu i korytarzu wachańskim. Film obfity jest w ujęcia z lotu ptaka ukazujące majestat zimowych gór i rozciągających się przestrzeni. Przez większość czasu to reżyser prowadzi narrację, pozostawiając jednak pole do wypowiedzi dla napotkanych ludzi, a także swojego towarzysza Alishy.

Strach i narty

Opowieść rozpoczyna się w mieście Herat, ważnym ośrodku handlowym, pierwszym za granicą irańską. Autor dokumentu szczerze dzieli się swoimi obawami dotyczącymi podróży po Afganistanie. Podkreśla, że w kraju skażonym dekadami wojny, niewielkie faux pas może kosztować życie. Strach towarzyszy mu zarówno w mieście, jak i w bardziej ustronnych miejscach. Przemierzając na nartach górskie szlaki, odwiedza wioski Hazarów, gdzie zatrzymuje się pomiędzy kolejnymi odcinkami trasy. Nie byłby tak odważny, gdyby nie Alisha. To dzięki niemu podróżnicy zyskują zaufanie i sympatię lokalnej ludności.

Kartą przetargową jest także ich sprzęt narciarski, który udostępniają miejscowym do zabawy. Widzimy roześmiane twarze, udane i mniej udane próby zjazdów. Te radosne ujęcia przelatają się z opowieściami o trudach codziennego życia, szczególnie zimą. W wiosce jest jeden ogrzewany budynek, a odległość od szpitali i szkół jest nie do pokonania. Noc spędzona w meczecie obfituje we wspomnienia o przeszłości. Przywoływanym przez starszego człowieka wydarzeniem jest zniszczenie przez talibów posągu Buddy. Wyciąga on stare fotografie, jednak tylko na chwilę. „Nie filmuj mnie z Buddą, będę miał problemy” – woła w stronę operatora.

Historie

Wyprawa przeplatana jest także historiami z dzieciństwa Alishy. Opowiada on o presji wywieranej na nim przez rodziców, aranżowanym małżeństwie, na które nie wyraził zgody oraz pragnieniu pogłębiania swojej wiedzy. Dowiadujemy się, jakie bariery musiał przełamać, by nauczyć się angielskiego. Jako jedyne dziecko z rodziny odebrał wykształcenie i marzy o uniwersytecie, nie o małżeństwie. Temat podziałów i konfliktów między grupami etnicznymi szczególnie trafia do odbiorcy – prezentowany jest bowiem z perspektywy jego codziennego życia. Alisha czuje jednak ogromną wolę walki z dotychczasowymi ograniczeniami, a zmiany zaczyna od swojego domu. Pracując jako przewodnik, namówił rodziców, by obcokrajowcy, z którymi podróżuje, gościli u nich w domu. Wcześniej nie mogli przekroczyć progu.

Kolejnym punktem wyprawy jest Bamian. W filmie kolejny raz powraca wątek rujnowania symboli buddyjskich przez talibów, niezgodnych z wyznawanym przez nich zakazem sztuki figuralnej. Bohaterem tego fragmentu jest mężczyzna, który opisuje zniszczenia, jakie powstały, gdy talibowie przejęli region. Rozpoczyna swą historię od wspomnienia masowych ucieczek ludności. On został. Najpierw pracował jako kucharz, następnie był zmuszany do uczestnictwa w niszczeniu jednego z gigantycznych posągów Buddy. Ryzykował życie, zamieszczając materiały wybuchowe w posągu.

Dokument obfituje w historie różnorodnych osób. W Kabulu reżyser spotyka się z młodą artystką tworzącą graffiti. Pragnie ona, by ludzie zapomnieli o złych przeżyciach. Celem jej sztuki jest także przywrócenie miejsca kobiet w społeczeństwie. Nie zawsze tworzy jednak graffiti na rzeczywistych murach. Z obawy o swoje życie pomysły realizuje na wydrukowanych zdjęciach budynków, na których chciałaby stworzyć swoje dzieła.

Kolejnymi bohaterami dokumentu są pasterze spędzający zimę w wąwozach Pamiru i wędrowni handlarze. O swoim życiu opowiadają także kobiety z północno-wschodniej części Afganistanu. W tle każdej historii jest sroga zima, trzeszący ogień i bolesna przeszłość.

40. dnia wyprawy grupa dociera do granicy z Pakistanem. Warunki pozwalają na przekroczenie jej przez zamarzniętą rzekę. Czy reżyser i alpinista zdecydują się na ten krok w obliczu niestabilnej sytuacji spowodowanej operacjami wojskowymi po stronie pakistańskiej?

Film można obejrzeć w serwisie ARTE po polsku, klikając w link.

PODZIEL SIĘ
Zajmuje się kwestiami gospodarczymi, w szczególności wymianą handlową pomiędzy Polską a Chinami. Specjalista ds. marketingu w firmie East Analytics doradzającej w zakresie zagranicznej ekspansji na rynki wschodnie. Specjalizuje się w analizie rynków oraz w zagadnieniach takich jak e-commerce czy eksport do Państwa Środka.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here