Chińsko-indyjski konflikt na Płaskowyżu Doklam zakończony?

W dniach 27 i 28 kwietnia w chińskim mieście Wuhan odbyła się sesja spotkań prezydentów Chin oraz Indii. Podczas sześciu nieformalnych rozmów Xi Jinping oraz Narendra Modi omawiali temat sporu granicznego. Prezydenci postanowili zacieśnić współpracę wojskową między armiami, aby uniknąć zbrojnych incydentów w przyszłości. Dlaczego jednak chińsko-indyjski konflikt na Płaskowyżu Doklam zaistniał? Skąd pojawiła się potrzeba poprawy wzajemnych relacji?

Początek konfliktu – jak doszło do pogorszenia stosunków między mocarstwami?

2017 rok był niełatwy w stosunkach chińsko-indyjskich. Państwa obrzucały się wzajemnie oskarżeniami o łamanie międzynarodowego prawa. Xinhua, rządowa agencja prasowa Chin, publikowała materiały takie jak 7 grzechów Indii. Video odbiło się głębokim echem w międzynarodowych mediach ze względu na wykorzystanie wizerunku stereotypowego Indusa – wielu komentatorów uznało go za rasistowski. Abstrahując od kontrowersji, film wymienia punkty zapalne sporu – są to tytułowe indyjskie grzechy.

Zarzuty Pekinu wobec Indii pojawiające się w materiale to między innymi:

1. Wtargnięcie na terytorium Chin

16 czerwca 2017 roku chińska armia rozpoczęła rozbudowę drogi na Płaskowyżu Doklam. Do obszaru tego pretensje wysuwają zarówno Chiny, jak i Bhutan. Dwa dni później 270 żołnierzy indyjskich wraz z dwoma buldożerami również wkroczyło na sporne terytorium. Indie nie posiadają własnych roszczeń terytorialnych do obszaru Doklam. Władze w Delhi utrzymują, że zainterweniowały w interesie himalajskiego królestwa – według Pekinu była to jedynie wymówka.

https://en.wikipedia.org/wiki/Indian_Army
//Armia Indii podczas defilady// Wikimedia Commons

2. Działanie wbrew woli Bhutanu

Chiny twierdziły jakoby himalajskie królestwo sprzeciwiało się obecności indyjskiej armii. W tym samym czasie Bhutan oficjalnie wyraził swój sprzeciw, lecz wobec wtargnięcia wojsk chińskich. W oficjalnym komunikacie Ministerstwa Spraw Zagranicznych górskiego kraju możemy przeczytać: „Bhutan przekazał stronie chińskiej (…), że budowa drogi na terytorium Bhutanu jest bezpośrednim pogwałceniem porozumień”.

Thimpu i Delhi utrzymują bliskie kontakty dyplomatyczne – w 2007 roku państwa podpisały dokument potwierdzający wzajemną przyjaźń. Na jego mocy strony sojusznicy zobowiązali się do „ścisłej współpracy w ramach spraw narodowych”.

Zarzut ten można potraktować zatem jako celową dezinformację. Przykładów podobnych działań ze strony Pekinu jest więcej: 8 sierpnia 2017 roku strona chińska przekonywała, że Bhutan nie wysuwa roszczeń do Płaskowyżu Doklam. Następnego dnia informacja ta została od razu zdementowana przez rząd Bhutanu.

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Old_Silk_Route,_East_Sikkim.jpg
//Wschodni Sikkim – typowy krajobraz okolic Doklam// Wikimedia Commons

Dlaczego jednak Pekin doprowadził do kontrowersji decydując się na budowę drogi w spornym miejscu? Czy Indie wkraczając na płaskowyż Doklam kierowały się tylko i wyłącznie chęcią pomocy Bhutanowi? Moim zdaniem, chińsko-indyjski konflikt na Płaskowyżu Doklam ma drugie dno.

Czy Chińczycy chcieli odciąć kurczakowi głowę?

Patrząc na miejsce konfliktu na mapie, pierwsze co rzuca się w oczy to nietypowy kształt indyjskich granic. Płaskowyż Doklam położony jest przy mierzącym dwieście kilometrów, cienkim przesmyku prowadzącym do północno-wschodnich prowincji Indii. To w najwęższym miejscu mający tylko 17 km szerokości Korytarz Siliguri – jedyna droga prowadząca do wschodnich obszarów państwa. Przez korytarz zwany również Chicken Neck wiedzie kolej zaopatrująca jednostki wojskowe w regionach Sikkim i Asam. Szyja kurczaka to wąski, górzysty pas ściśnięty między Nepalem, Bangladeszem oraz skonfliktowanymi Bhutanem i Chinami. Ostatnie dwa państwa wraz z Indiami nie posiadają wspólnego stanowiska co do miejsca trójstyku granic – sytuacja ta stała się gruntem pod zaistniały konflikt.

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chickensneckindia.jpg
//Chicken Neck w najwęższym miejscu zaznaczony jest na czerwono// Wikimedia Commons

Strony sporu powołują się na różne dokumenty międzynarodowe co doprowadziło do chaosu informacyjnego. Chiny rozpoczynając budowę drogi legitymowały swoje działania Konwencją z Kalkuty z 1890. Według Chińczyków na mocy tego porozumienia, podpisanego jeszcze z Brytyjczykami, trójstyk leży bardziej na południe od Doklam. To uprawniało Chiny do budowy drogi na bezspornym terytorium.

Gdyby plany Pekinu się powiodły, Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza mogłaby łatwo transportować wojska blisko indyjskiej granicy. Rozbudowa infrastruktury ułatwiłaby chińczykom zablokowanie chicken neck, a co za tym idzie dostępu Indii do wszystkich terytoriów północno-wschodnich. Doklam znajduje się zaraz przy odsłoniętej szyi kurczaka – niezwykle ważnego obszaru z geopolitycznego punktu widzenia. Przesmyk mógł stać się łatwym celem. Obawy Indii przed wzrostem wpływów Pekinu na tym wrażliwym obszarze były zatem w pełni uzasadnione.

Chińsko-indyjski konflikt na Płaskowyżu Doklam teraz i w przyszłości

Wbrew rozpowszechnianym informacjom, w oficjalnym komunikacie Ministerstwa Spraw Zagranicznych Indii można przeczytać: „od czasu rozwiązania konfliktu przez chiński i indyjski personel 28 sierpnia 2017 roku, nie było żadnych nowych wydarzeń na miejscu konfrontacji, ani w jej pobliżu. Status quo pozostaje zachowany”. Chociaż do porozumienia, na mocy którego wycofano wojska doszło w sierpniu zeszłego roku, to wspólne manewry wojskowe wznowione zostały dopiero na kwietniowym spotkaniu w Wuhan. Mocarstwa powinny skupić się na dalszej współpracy armii, aby chińsko-indyjski konflikt na Płaskowyżu Doklam nie wybuchł ponownie.

PODZIEL SIĘ
mm
Tematyka moich artykułów w Pulsie to m.in Jedwabny Szlak, korytarze gospodarcze oraz inicjatywy ekonomiczne. Wcześniej publikowałem również w Gazecie Krakowskiej oraz na blogu. Piszę też dla siebie i jako copywriter. Literatura stosowana oraz stosowanie literatury w życiu codziennym - tak można by określić mój stosunek do twórczości i świata.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here