Chińskie obchody 200. rocznicy urodzin Karola Marksa

391

W Pekinie zorganizowano obchody 200. rocznicy urodzin Karola Marksa. Przewodniczący ChRL, Xi Jinping, wygłosił na tę okoliczność przemówienie, które w samych superlatywach opisywało postać i dzieło niemieckiego filozofa, nazywając go m.in. „największym nowożytnym myślicielem”. Takie słowa mogą wywoływać konsternację, jeśli zestawimy je z wysiłkami podejmowanymi przez chińskie władze na forum międzynarodowym. Tworzenie obrazu Państwa Środka jako globalnego lidera otwartej gospodarki rynkowej przy jednoczesnym afirmowaniu wielkiego przeciwnika kapitalizmu staje się bardziej zrozumiałe, gdy traktujemy „socjalizm z chińską charakterystyką” jako użyteczne narzędzie polityczne stosowane przez KPCh.

„Teoria lśniąca wspaniałym światłem prawdy”, „esencja ducha ludzkości”, czy też idea, która wytyczyła ścieżkę ku „idealnemu społeczeństwu, bez opresji i wyzysku, gdzie każdy będzie cieszył się równością i wolnością” – to tylko niektóre ze sformułowań, jakich Xi użył wychwalając dokonania Marksa. Poza tym określił go mianem, „wspaniałej postaci” o „szlachetnym duchu i błyskotliwych myślach”. Chiński przywódca podkreślił także znaczenie marksizmu dla rozwoju Państwa Środka, zauważając zdolność dopasowywania się tej ideologii do danego kontekstu. Dzięki temu, w opinii Xi, koncepcje autora Kapitału można z powodzeniem wykorzystywać we współczesnych Chinach.

Przewodniczący ChRL wielokrotnie wypowiadał się na tematy gospodarcze w duchu liberalnej ekonomii. Mówił m.in o wolnym handlu, znoszeniu barier dla inwestorów lub walce z protekcjonizmem. Tego typu słowa padały z jego ust np. na zeszłorocznym Światowym Forum Ekonomicznym w Davos oraz w wystąpieniach nawiązujących do wojny celnej z USA.

Jak pogodzić te dwie, wydawałoby się sprzeczne, postawy Xi Jinpinga?

Socjalizm w chińskiej polityce wewnętrznej

Pomocne w tym zakresie może okazać się spojrzenie na chińską wersję socjalizmu przez pryzmat użyteczności politycznej tej myśli. Jednym z jej wymiarów jest nawiązywanie do tradycji Komunistycznej Partii Chin. Socjalizm towarzyszył KPCh od powstania ugrupowania, przez utworzenie Chińskiej Republiki Ludowej aż po okres reform i teraźniejszość. Stanowi w narracji chińskich władz spoiwo ideologiczno-historyczne, dzięki któremu mogą one legitymizować własne rządy. Przedstawiają się w ten sposób jako spadkobiercy oraz kontynuatorzy ojców ChRL oraz ich sukcesów.

Obok zachowania ciągłości politycznej, idea socjalizmu z chińską charakterystyką, zakładaja dostosowanie teorii Marksa do warunków panujących w Państwie Środka. Daje to również Xi Jinpingowi możliwość odciskania własnego, osobistego piętna na kształcie tej myśli i gwarantuje wyłączność na dokonywanie ideologicznej wykładni. Pozwala to przewodniczącemu interpretować socjalizm zgodnie z własnymi interesami, co wzmacnia jego pozycję. Socjalizm sprzyja także konsolidacji społeczeństwa wokół haseł będących na rękę rządowi w Pekinie.

Tak pojęta myśl socjalistyczna oraz postać Karola Marksa stanowią raczej pewien zestaw instrumentalnie traktowanych symboli, przydatnych Xi Jinpingowi w prowadzeniu polityki wewnętrznej, aniżeli rzeczywistą bazę ideologiczną działania przewodniczącego, która byłaby tożsama z filozofią samego Marksa.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here