Bestia, bóg i linia. Splot wiedzy, religii i sztuki w regionie Azji i Pacyfiku

356

Przygotowaną przez Cosmina Costinasa, dyrektora centrum sztuki współczesnej Para Site w Hongkongu wystawę „Bestia, bóg i linia” spaja opowieść, przedstawiająca region Azji i Pacyfiku jako uniwersum intensywnych i wielorakich relacji, które stanowiły gęstą tkaninę na długo przed zdominowaniem regionu przez porządek kolonialny. Poprzez prezentację ponad 50 twórców m.in. z Kambodży, Indii, Wietnamu, Madagaskaru, Bangladeszu, Filipin czy Australii wystawa stwarza możliwość głębszego wejrzenia w ten rozbudzony artystycznie i politycznie rejon świata. 

Narracja wystawy skupia się na obiegu – wielokierunkowej, jednoczesnej wymianie idei, materiałów i form w regionie Azji i Pacyfiku. Ten rozległy, zróżnicowany kulturowo i religijnie obszar połączony wodami Oceanów Indyjskiego i Spokojnego już wiele stuleci temu realizował późniejsze ideały globalne: mobilności, zacierania granic, swobodnego transferowania wiedzy i technologii, migracji myśli naukowej, artystycznej, ekonomicznej, a także obyczajowości i codziennych praktyk twórczych. Na statkach, od Madagaskaru i wschodnich wybrzeży Afryki po Filipiny i Australię przemieszczały się pomysły, techniki i formy sztuki.

Tworząc wystawę kurator sięgnął do najdawniejszych śladów tych wielostronnych wpływów, a cały obszar został przez niego dookreślony za pomocą kilku zagadnień-kluczy. Posłużyły za nie: tkaniny, handel morski, wiedza ludów tubylczych i eksploatacja surowców naturalnych w regionie. To wokół nich grupują się prezentowane prace.

Obieg i wymiana

Narracja rozgrywa się w kilku planach, pozwala zrozumieć ewolucję obiegu i wymiany w różnych epokach i okresach – od morskiego świata migracji austronezyjskich, kiedy ludy mówiące grupą bliskich sobie języków intensywnie podróżowały po basenach morskich – od dzisiejszego Singapuru, przez Indonezję i Malezję, Madagaskar, Polinezję, po Tajwan. Aż po okres europejskiego kolonializmu, a także burzliwe czasy współczesne.

Dla Europejczyka część subtelnie wplecionych w tę opowieść niuansów i kontekstów pozostanie być może niedostrzegalna – wystawa tworzy bowiem opowieść o regionie, który przechodzi nieustający proces redefinicji, przepisuje kartografię i ideologię narzuconą, a później pozostawioną przez ład zachodni. Podczas gdy rejon euroatlantycki skupia się na przeżywaniu swych słabnących wpływów w porządku globalnym, wystawa „Bestia, bóg i linia” ukazuje Azję Południową i Wschodnią jako tę, która budzi się i doznaje wielu form emancypacji. Właśnie tam żyją najmłodsze i najszybciej rosnące populacje, tam dochodzi do dynamicznych zmian w systemach religijnych i przeobrażeń gospodarczych, równolegle trwa intensywny proces poszukiwania aktualnej tożsamości.

Większość prac jest ze sobą połączonych poprzez nawiązania do tkanin, ich historycznych zastosowań, znaczeń oraz ich „migracji”. Tkaniny są materiałem i językiem wspólnym dla różnych przestrzeni kulturowych, silnie zakorzenionym w historii sztuki. Eksponując relacje tkanin z miejscem i kontekstem politycznym, religijnym czy ekonomicznym, twórcy wystawy wskazują na wyjątkowe miejsce, jakie tkaniny zajmują w sztuce.

Artyści

Na wystawie prezentowane są prace artystek i artystów wprowadzających różne historyczne, kulturowe i geograficzne konteksty. Wykorzystują odmienne media, języki i narzędzia. Wielu spośród nich odkrywa na nowo znaczenie materiału, przedmiotu i formy, a także ich rodowód i współczesną wymowę. Inni koncentrują się na naukowym i analitycznym podejściu do twórczości, badają historię i politykę, prezentują swoje prace jako materiał dowodowy lub proces badawczy.

Wśród prezentowanych na wystawie twórców jest Malala Andrialavidrazana, artystka wizualna, tworząca figury jednocześnie dekonstrujące i rekonstrujące wiedzę o świecie. Wykorzystuje do ich tworzenia zdezaktualizowane atlasy, mapy historyczne, banknoty – powstają grawerowane kreacje, w których nakładają się elementy geografii, globalizacji i symbole ekonomicznej dominacji. Pracujący z tekstyliami i materiałami audiowizualnymi Joël Andrianomearisoa, pochodzący z Madagaskaru, jest jednym z artystów prezentujących na wystawie pracę powiązaną z tkaninami – tryptyk gobelinów, które w pierwszym kontakcie ujawniają jedynie minimalistyczną strukturę, lecz przy bliższym zbadaniu odsłaniają skomplikowane i misterne powiązania ilustrujące złożone relacje Madagaskaru i Indii. Pochodząca z Hong-Kongu Christy Chow przefiltrowuje pojęcie tkaniny przez idiom współczesnej gospodarki globalnej. Jej instalacje dotyczą sprawiedliwości społecznej i przemian globalnych, na wystawie prezentuje pracę, której podstawą jest fabrycznie zszyty w zaledwie kwadrans t-shirt, następnie ręcznie pozbawiony blisko 4 tys. szwów i zrekonstruowany jako instalacja przestrzenna. Artystka składa w swą pracą hołd bezimiennym, masowym pracownikom wykorzenionym z wielowiekowej tradycji tekstylnej.

Hinduska Gauri Gill od ponad 20 lat zajmuje się w swych pracach marginalizowanymi społecznościami autochtonicznymi. W nowej serii prac artystka współpracuje z Rajeshem Vangadem, rysownikiem Warli – tradycyjnej sztuki ozdabiania tkanin praktykowanej u wybrzeży Morza Arabskiego. Wspólnie tworzą obiekty łączące fotografię krajobrazową i rysunkowe zdobienia, dzięki którym uwidocznione zostają nienamacalne powłoki tradycji i legend regionu. Ilustracją niepowstrzymanego obiegu materiałów, myśli i dokumentów życia Azji i Pacyfiku są prace wywodzącej się z Singapuru Simrin Gill – artystka sięga po produkty uboczne współczesności. Z wyrzuconych przez morze w malezyjskim Port Dickinson kawałków drewna, nałożonych na wydruki księgowe, diagramy gwiazdozbiorów i listy płac, które odnalazła w sklepach ze starociami, tworzy wielopłaszczyznowe opowieści o dryfujących losach, falach przynoszących hossy i kryzysy, w ciągłym ruchu ludzi i gwiazd.

Organizatorami wystawy „Bestia, bóg i linia” są Para Site, Dhaka Art Summit oraz Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Wystawa miała swoją premierę w Bangladeszu podczas Dhaka Art Summit w lutym 2018 roku, była pokazywana również w Para Site w Hong Kongu (marzec-maj 2018) i w TS1 w Yangon (czerwiec 2018).

Godziny otwarcia Muzeum nad Wisłą: wtorek-czwartek 12.00-20.00, piątek 12.00-22.00, sobota 11.00 – 20.00, niedziela 11.00-18.00, poniedziałki – nieczynne.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here