Liga Młodzieży Komunistycznej Chin na zakręcie

622

W ciągu ostatnich 40 lat Liga Młodzieży Komunistycznej Chin (LMKCh) była jedną z tych instytucji, które wydawały licznych przedstawicieli najwyższych władz w Pekinie. Na jej czele stało dwóch późniejszych sekretarzy generalnych Komunistycznej Partii Chin (KPCh) oraz obecny premier Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL). Nie jest jednak pewne, czy młodzieżówka partyjna utrzyma funkcję tworzenia elit politycznych. Efekty niedawnego XVIII zjazdu krajowego tej organizacji wskazują na jej zmieniającą się rolę w systemie politycznym Chin.

Zjazd krajowy, który odbył się w dniach 26-29 czerwca, pod wieloma względami przypominał ubiegłoroczny zjazd partii, tylko w mniejszej skali. Ponad 1500 delegatów wysłuchało raportu przygotowanego przez p.o. pierwszego sekretarza He Junke, a następnie zatwierdziło zmiany w statucie i wybrało nowy Komitet Centralny (KC) LMKCh. Liga jest organizacją młodzieżową działającą przy KPCh, stąd gośćmi honorowymi w trakcie ceremonii otwarcia zjazdu byli wszyscy członkowie Stałego Komitetu Biura Politycznego KPCh, z Xi Jinpingiem na czele. W imieniu partii przemówienie wygłosił Wang Huning, który stoi na czele sekretariatu KC KPCh i formalnie jest osobą nr 5 w Chinach.

W trakcie swojej mowy Wang najwięcej miejsca poświęcił roli młodzieżówki w systemie politycznym Chin. Według niego, Liga Młodzieży Komunistycznej powinna ściśle stosować się do zaleceń płynących z partii, z Xi Jinpingiem na czele. Sam Xi został wspomniany 29 razy, w tym pięć razy w kontekście jego „myśli o socjalizmie z chińską charakterystyką nowej ery”. Dla porównania, sama Liga Młodzieży Komunistycznej w przemówieniu jej poświęconym była wspomniana 15 razy. Pokazuje to, że oczekiwania wobec niej nie odbiegają od oczekiwań wobec innych instytucji w reżimie państwo-partyjnym Chin. W pierwszej kolejności ma dostosować się do poleceń płynących wprost od sekretarza generalnego partii.

Liga Młodzieży Komunistycznej kuźnią kadr?

LMKCh często jest postrzegana jako kuźnia politycznych kadr. Jest to obraz prawdziwy, ale tylko częściowo. Należy przy tym zwrócić uwagę, że często bardzo trudno jest określić na ile aktywna działalność w Lidze przyczyniła się do późniejszego awansu danego polityka. Przykładowo Wang Yang, przewodniczący Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej Chin i zarazem formalnie osoba nr 4 w państwie, przez dwa lata pełnił funkcję zastępcy sekretarza ligi w prowincji Anhui. Nie był to jednak okres na tyle długi, a stanowisko na tyle istotne, aby został włączony do Komitetu Centralnego LMKCh. Mimo to Wang Yang dzisiaj jest jedną z najbardziej wpływowych osób w Chinach.

Członkostwo w KC LMKCh można uznać jako wyznacznik długoletniego, świadomego kształtowania kariery politycznej poprzez tę organizację. Gdy jednak przyjrzymy się losom osób, które uzyskały w nim miejsce, to okaże się, że niewiele z nich osiągnęło podobny sukces w partii. Tylko 7% członków XIX KC KPCh (wybranego na lata 2017-2022) pełniło taką samą funkcję w lidzie. W poprzednich KC te statystyki wyglądają niewiele lepiej. W XVIII KC (2012-2017) było to 15%, w XVII KC (2007-2012) 14%, w XVI KC (2002-2007) 12% i w XI KC (1997-2002) 8%. Dodatkowo, część z byłych funkcjonariuszy ligi była wybierana kilkukrotnie do Komitetu Centralnego KPCh. Dla przykładu, obecny premier Li Keqiang był we wszystkich wymienionych komitetach. W rzeczywistości tylko około 5% członków KC ligi w latach 1978-2008 zostało wybranych na przynajmniej jedną kadencję w KC partii. To dość skromny wynik jak na organizację, która obecnie posiada w sumie 81 mln członków.

Liga Młodzieży Komunistycznej a tuanpai

LMKCh jest często przywoływana w kontekście walk frakcyjnych wewnątrz KPCh. Zazwyczaj wspomina się o dwóch „frakcjach ligi” (chiń. tuanpai), które funkcjonowały w Chinach po 1978 roku. Na czele pierwszej z nich stał Hu Yaobang, przewodniczący i sekretarz generalny partii w latach 1981-1987. Jego zaplecze stanowiły osoby, które pełniły ważne funkcje w lidze gdy jej szefował, czyli jeszcze przed rewolucją kulturalną. Szefem drugiej tuanpai był Hu Jintao, sekretarz KPCh w latach 2002-2012 i szef młodzieżówki w latach 1984-1985. W trakcie jego rządów wielu polityków z doświadczeniem w lidzie zajmowało wysokie stanowiska na szczeblu centralnym oraz w prowincjach.

Jednym z częstych błędów jest utożsamianie każdego polityka pełniącego kiedyś funkcje w lidze z tuanpai. Warto w tym kontekście wspomnieć o Li Zhanshu, przewodniczącym Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych oraz formalnie osobie nr 3 w państwie. Był on sekretarzem Ligii w prowincji w Hebei w latach 1986-1990 oraz członkiem KC. Jednocześnie od lat jest uważany za jednego z najbliższych współpracowników Xi Jinpinga. W poprzedniej kadencji pełnił nawet funkcję dyrektora Sekretariatu Generalnego. Jednocześnie nigdy nie był utożsamiany z tuanpai. To samo tyczy się innego członka Stałego Komitetu Politbiura, Han Zhenga, która był sekretarzem ligi w Szanghaju w latach 1991-1992.

Szefostwo LMKCh przepustką do najwyższych stanowisk?

Jednym z najważniejszych argumentów za uznaniem ligi czołową chińską instytucją kreującą elity polityczne były późniejsze kariery ich pierwszych sekretarzy. Gdy spojrzeć na okres po rozpoczęciu reform, to tylko w dwóch Stałych Komitetach brakowało byłego szefa ligi. W latach 1978-1980 (Hu Yaobang był wtedy członkiem Politbiura) oraz 1987-1992. W pozostałych latach często byli pierwszą lub drugą osobą w oficjalnej hierarchii partyjnej. Tak było w przypadku Hu Yaobanga (1981-87 nr 1), Hu Jintao (2002-2012 nr 1) oraz Li Keqianga (od 2012 do dziś nr 2). W latach 2007-2012 dwóch byłych szefów ligi znalazło się wśród członków Stałego Komitetu – Hu Jintao i Li Keqiang (szef ligi w latach 1993-1998).

Pozostali byli szefowie ligi również dobrze sobie radzili na wymagającej chińskiej scenie politycznej. Większość z nich z reguły po opuszczeniu tego stanowiska zostawało gubernatorami prowincji, a później otrzymywało inne wysokie stanowiska państwowe. Wang Zhaoguo (szef ligi w latach 1982-84) był dwukrotnie w biurze politycznym, ostatnia jego funkcja to pierwszy wiceprzewodniczący parlamentu. Zhou Qiang (1998-2006) jest obecnie przewodniczącym sądu najwyższego. Hu Chunhua (2006-2008) zajmuje stanowisko trzeciego wicepremiera i członka Politbiura. Lu Hao (2008-2013) pełni funkcję ministra zasobów naturalnych.

Do 2017 roku tylko dwóch byłych szefów ligi nie miało imponującej kariery politycznej. Han Ying (szef ligi w latach 1978-82) skończył jako menadżer w spółkach węglowych, co wnikało zapewne z tego, że był protegowanym odsuniętego na boczny tor w 1978 roku Hua Guofenga. Song Defu (1985-1993) z kolei miał problemy zdrowotne, co blokowało jego awans. Jednak otrzymanie w połowie 2017 roku przez Qin Yizhi (szefa ligi od 2013) stanowiska wicedyrektora chińskiego odpowiednika sanepidu było niespodziewaną degradacją. W ciągu najbliższych miesięcy jego pozycja jeszcze się pogorszyła, ponieważ nie uzyskał członkostwa w nowym KC KPCh. Sytuacja Zhou Qianga i Lu Hao też nie jest najlepsza. Co prawda posiadają oni członkostwo w KC i względnie wysokie stanowiska, jednak dla rozwoju ich kariery lepszą ścieżką byłoby uzyskanie funkcji sekretarza partii w którejś z prowincji. Obecna ich pozycja nie wskazuje na łatwy awans do kolejnego Biura Politycznego, które zostanie wybrane w 2022 roku.

Również He Junke, który został pierwszym sekretarzem ligi w czerwcu bieżącego roku, może mieć utrudniony awans polityczny. Z Qin Yizhi łączy go to, że został wybrany szefem LMKCh we względnie zaawansowanym wieku. Gdy zostawał p.o. szefa w 2017 roku miał 48 lat, tyle co Qin w 2013 roku. Nie zostało mu więc dużo czasu na rozwijanie własnej kariery politycznej. Dla porównania żaden z pozostałych pierwszych sekretarzy od 1978 w momencie wyboru nie miał więcej niż 43 lata.

Liga Młodzieży Komunistycznej w Chinach Xi Jinpinga

Wszystko wskazuje na to, że Xi Jinping widzi trochę inną rolę ligi w chińskim systemie politycznym. Przede wszystkim powinna ona tworzyć pomost pomiędzy partią a młodzieżą. Przekonywanie jej o słuszności polityki Xi oraz przyjętego kierunku rozwoju państwa będzie podstawową funkcją organizacji w najbliższych latach. Jednym z aspektów tych działań będzie budowanie pozytywnego wizerunku Xi wśród młodych osób.

W przypadku szkolenia przyszłych polityków można się spodziewać, że większy nacisk zostanie położony na kadry średniego szczebla. Pod tym względem Qin Yizhi może być prekursorem. Wynika to przede wszystkim z założenia, że sekretarz generalny partii nie powinien być związany konwenansami przy wyborze swoich bliskich współpracowników. W sytuacji gdy Xi Jinping nie miał doświadczenia pracy w lidze, trudno jest oczekiwać, że będzie promował jej byłych funkcjonariuszy.

PODZIEL SIĘ
mm
Doktorant na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Dwukrotnie nagrodzony stypendium MNiSW dla studentów za wybitne osiągnięcia. W 2015 roku otrzymał prestiżowy „Diamentowy Grant” na badanie procesu rekrutacji i socjalizacji chińskich elit politycznych. Trzyma rękę na pulsie polityki chińskiej i relacji polsko-chińskich.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here