Walka o demokrację – protesty studenckie w Korei Południowej

196

Po zakończeniu II Wojny Światowej w wielu krajach zaczęły następować głębokie zmiany dotyczące ustrojów politycznych w nich panujących. Wśród państw, które musiały odnaleźć się w nowej rzeczywistości znalazła się również Korea Południowa.

Dla Koreańczyków rok 1945 nie równał się z rozpoczęciem nowego porządku, po drodze do demokracji musieli uporać się z bratobójczą wojną koreańską a następnie z dyktatorami, którzy nie sprzyjali rozwojowi wolnego społeczeństwa. W walce o wolną i demokratyczną Koreę odznaczyli się w znacznym stopniu koreańscy studenci. Była to walka trwająca wiele lat, pełna pozornych sukcesów i wymagająca poświęceń. O realnej demokratyzacji Korei Południowej możemy mówić dopiero na przełomie lat 80. i 90. czyli około 40 lat po zakończeniu wojny koreańskiej.

Pierwsze antyrządowe protesty studenckie w państwie południowokoreańskim odbyły się w latach 60.

Głową państwa był wówczas Lee Syngman, który dopuścił się sfałszowania wyborów aby nie dopuścić do przejęcia władzy przez swoich przeciwników. Społeczeństwo koreańskie, od lat nie sprzyjające dyktatorowi wzburzyło się na wieść o oszustwie. W kwietniu 1960 roku na ulice wyszli studenci domagający się rezygnacji Lee ze stanowiska. Protesty miały zostać zduszone siłą. Z rozkazu dyktatora zaczęto strzelać do protestujących co w rezultacie doprowadziło do śmierci 115 osób. Rok później Park Chunghee zorganizował zamach, zmuszając Lee Syngmana do ucieczki z kraju i przejął władzę w państwie. Wraz z tymi wydarzeniami nadszedł okres najbardziej bezwzględnej dyktatury w historii Korei Południowej.

Postać kolejnego prezydenta państwa południowokoreańskiego po dziś dzień uznawana jest przez wielu za niejednoznaczną. W okresie dyktatury Park Chunghee rozpoczął się ogromny wzrost gospodarczy Korei Południowej spowodowany wprowadzeniem wielu reform znany powszechnie jako „cud nad rzeką Han”.

Jest to, niestety także czas, w którym wielu ludzi było prześladowanych i zabijanych bez realnego powodu a jedynie pod pretekstem podejrzenia o współpracę z Koreą Północną. Prezydent Park pragnąc jak największej kontroli zaczął zmieniać porządek prawny w państwie. W 1972 roku została wprowadzona konstytucja Yusin, która oznaczała całkowity koniec demokracji w Korei Południowej. Zgodnie z przepisami nowej konstytucji prezydent wybierany miał być od tej pory przez Narodową Radę Zjednoczenia, której głównym przewodniczącym był prezydent. Prezydent uzyskał ponadto prawo do wyboru wszystkich sędziów w państwie, bez jakiejkolwiek kontroli ze strony opozycji. Wprowadzenie nowej konstytucji wzbudziło opór społeczeństwa był to jednak jedynie początek niepokojów lat 70. w państwie południowokoreańskim.

W latach 1974 -79 został wprowadzony szereg dekretów ograniczających wolność obywateli państwa koreańskiego.

Jednym z nich był ED4, który delegalizował najważniejsze studenckie organizacje polityczne. Rok później zamknięty został Uniwersytet Seulski oraz zwiększono liczbę godzin obowiązkowych ćwiczeń wojskowych na kampusach uczelni. Wszystko to doprowadziło do rozpoczęcia pierwszych większych protestów studenckich, które miały swój początek na Uniwersytecie Seulskim w październiku 1975 roku. Protestujący domagali się między innymi wyborów bezpośrednich na stanowiska przewodniczących do rad studenckich. W 17 dni później do protestu przystąpili także studenci z Uniwersytetu Yonsei przyjmując rezolucję wzywającą do odwołania konstytucji Yusin, odbudowania wolności na kampusach uczelni oraz wyjaśnienia afery dotyczącej Park Tongsuna. W odpowiedzi na inicjatywę młodych Koreańczyków zamknięto największe uniwersytety w państwie a studentów wyrzucono lub zawieszono. Studencka walka o niezależność przybrała inne oblicze. Zaczęli oni organizować swego rodzaje kluby na kampusach, które były ośrodkami dla ich politycznej działalności, wystawiali przedstawienia o charakterze opozycyjnym oraz inicjowali publiczne demonstracje antyrządowe. W 1979 roku doszło do potężnych demonstracji studentów przeciwnych dyktaturze Park Chunghee w miastach Masan, Busan i w Seulu. W tym samym roku zamordowany zostaje dotychczasowy dyktator Korei Południowej i władzę po nim przejmuje Chun Doohwan. Zmiana ta jednak nie przyniosła szans na demokratyzację państwa południowokoreańskiego.

Rok później dochodzi do najistotniejszych protestów studenckich w historii Korei Południowej w mieście Kwangju.

Chun Doohwan był generałem i to właśnie dzięki przewrotowi wojskowemu został prezydentem państwa południowokoreańskiego. Zdobył władzę rozwiązując Zgromadzenie Narodowe a następnie doprowadził do aresztowania, torturowania lub zamykania w aresztach domowych polityków należących do opozycji pozbawiając Koreańczyków, po raz kolejny możliwości wybrania przywódcy swojej ojczyzny. Od samego początku jego prezydentura charakteryzowała się podobnymi cechami co dyktatura jego poprzednika. Siłą starano się zapobiegać wszelkiej opozycji poprzez aresztowania polityków, liderów studenckich ruchów oporu oraz cywili. Wprowadzenie stanu wojennego, umotywowanego wzrastającymi protestami studenckimi przeciwko dyktaturze Chun Doohwana, a także zakaz prowadzenia jakiejkolwiek działalności politycznej oraz wprowadzenie całkowitej cezury doprowadziły do wybuchu Demokratycznego Powstania w Kwangju 18 maja 1980 roku. Wszystko zaczęło się od zignorowania przez garstkę studentów oraz cywili zarządzeń i ich wyjścia na ulicę. Protesty miały być brutalnie stłumione przez wojsko, ludzi raniono, aresztowano, ale także zabijano. Pomimo tego do dalszych protestów zaczęło przyłączać się coraz więcej ludzi, którym udało się przejąć kontrolę nad Kwangju. W związku z tym miasto zostało całkowicie odcięte od świata zewnętrznego przez wojsko, nikt nie miał prawa do niego wjechać ani z niego wyjechać. O tym co się dzieje w południowokoreańskim nie tylko nie wiedziała zagraniczna opinia publiczna, ale również sami Koreańczycy. Ostatecznie 27 maja do Kwangju wkroczyło wojsko tłumiąc rozruchy siłą. Zgodnie z nieoficjalnymi danymi w trakcie powstania mogły zginąć nawet 2000 ludzi. Byli to ludzie walczący o demokrację w Korei. Po Masakrze dokonanej w Kwangju doszło do nasilenia się protestów studentów w całym kraju. Rozpoczęli oni także współpracę z innymi grupami społecznymi, takimi jak robotnicy, otwarcie sprzeciwiającymi się dyktaturze Chun Doohwana.

W 1987 roku doszło do wydarzeń, które ostatecznie miały doprowadzić do zakończenia kontrolowania państwa koreańskiego przez dyktatorów.

13 stycznia tegoż roku aresztowany, bez oficjalnego nakazu został przez policję antykomunistyczną student, Park Chongchol. Został on przetransportowany przez funkcjonariuszy do siedziby policji w Seulu a następnego dnia odnaleziono go martwego. Początkowo policja odrzucała wszelkie zarzuty jednak w prasie opublikowane zostały oficjalne raporty świadczące o tym, że student zmarł poprzez utopienie podczas tortur. Cywilni aktywiści zaczęli domagać się dokładnego zbadania całej sprawy oraz sprawiedliwości. 20 stycznia został zorganizowany przez studentów Narodowego Uniwersytetu Seulskiego oficjalny pogrzeb Parka. Społeczeństwo nadal domagało się wyjaśnień, 3 marca zorganizowany został przez buddyjskich aktywistów marsz upamiętniający ofiarę tortur i nawołujący do demokratyzacji. W tym samym czasie około 6000 studentów z 49 uczelni w całym kraju wsparło demonstrację. Opór społeczności studenckiej wciąż przybierał na sile, pod koniec maja 80% studentów całego kraju przyłączyło się do bojkotu mającego na celu wymuszenie odkrycia pełnej prawdy dotyczącej śmierci Parka. W związku ze zbliżającymi się wyborami partia rządząca przedstawiła swojego kandydata ma zastępcę Chun Doohwana, Roh Taewoo. Był to człowiek bezpośrednio zamieszany w tragedię, do której doszło w Kwangju w 1980 roku. Był to ostateczny krok ku wybuchowi protestów studenckich na ogromną skalę.

Ostatecznie 10 czerwca doszło wydarzeń zwanych Powstaniem Czerwcowym.

Dziesiątki tysięcy ludzi wyszły ponownie na ulice protestując przeciwko: reżimowi, torturom, przemocy policjantów i dyktaturze. Liczba cywili znacznie przewyższała liczbę policjantów a Chun Doohwan staną przed wyborem: albo wycofa się i utraci władzę, albo w Korei wybuchnie wojna domowa. Dyktator zdecydował się na przystąpienie do negocjacji z partią opozycyjną na której czele stał Kim Yongsam. Chun zaproponował dopuszczenie niewielkich reform w konstytucji, ale jego oferta została całkowicie odrzucona. Kim chciał natychmiastowego przeprowadzenia referendum dotyczącego przyjęcia w państwie południowokoreańskim systemu parlamentarnego lub prezydenckiego oraz uwolnienia więźniów politycznych. W odpowiedzi na postulaty opozycji Roh Taewoo ogłosił program demokratyzacji składający się z 8 punktów, wśród nich był min. punkt mówiący o bezpośrednich wyborach prezydenckich. Ogłoszenie programu doprowadziło do zmniejszenia się demonstracji, jednak napięcie nadal utrzymywało się, ze względu na brak odpowiedzi na postulat wypuszczenia więźniów politycznych. Do ostatecznego zakończenia protestów doszło w grudniu 1987 roku, kiedy w końcu został przeprowadzone wybory prezydenckie, w których wygrał, co może budzić zaskoczenie, Roh Taewoo. Nastąpił też okres realnej demokratyzacji Korei Południowej.

Studenci nie byli jedyną grupą społeczną w Korei, która podejmowała walkę z bezwzględną dyktaturą i rażącymi przypadkami naruszania praw człowieka. Należeli oni jednak to tych, którzy najczęściej zdobywali się na tego rodzaju poświęcenie nie ustępując pod wpływem nacisków i przemocy.

Przez lata walki o demokrację w państwie południowokoreańskim zginęło wiele niewinnych osób, w tym studentów. Takie wydarzenia jak masakra w mieście Kwangju mają niezwykle ważne znaczenie pomimo tego, że przez wiele lat były to tematy nie poruszane na forum publicznym. Po dziś dzień nie zostali ukarani ludzie odpowiedzialni za zamordowanie setek studentów walczących o wolność. Pomimo tego, że przeprowadzono procesy nad Chu Doohwanem i Roh Taewoo w późniejszych latach, zostali oni ostatecznie ułaskawieni i nigdy nie ponieśli realnych kar za swoje zbrodnie popełnione na społeczeństwie. Waga działalności studentów po wojnie koreańskiej na rzecz demokratyzacji kraju jest niezwykła. Warte podkreślenia jest to, jak wielu lat musiał trwać nacisk na władze aby Korea Południowa ostatecznie poddała się temu procesowi. Ułaskawienie Chun Doohwana i Roh Taewoo oraz wybór córki Park Chunghee, Park Geunhye na prezydenta parę lat temu budzi pytanie, jak to poświęcenie i lata walki są oceniane przez społeczeństwo.

PODZIEL SIĘ
mm
Związana z Uniwersytetem Jagiellońskim oraz Instytutem Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Interesuje się przede wszystkim historią, kulturą oraz przemianami społecznymi w Korei.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here