Terroryzm w Azji Południowo-Wschodniej: działania państw ASEAN

1327

Na obszarze Azji Południowo-Wschodniej mamy do czynienia z działaniami muzułmańskich organizacji terrorystycznych, które wymuszają podjęcie działań państw ASEAN. Działania antyterrorystyczne o charakterze transnarodowym stanowią konieczność w obliczu nieustannego zagrożenia.

W Azji Południowo-Wschodniej stale panuje widmo muzułmańskich ataków terrorystycznych.

Akty terrorystyczne na terenie państw ASEAN mają regularny charakter. Mimo zwycięstwa nad terrorystami w Marawi, wśród licznych aktów terroru z ostatniego czasu można przywołać indonezyjskie ataki z 2018 r., m.in. w  kościele Yogyakarcie , Surabayi czy też tegoroczny, styczniowy atak na wiernych w kościele w Jolo na Filipinach.

O skuteczności oddziaływania terrorystów może świadczyć fakt, iż często rekrutowani są spośród obywateli państw, na terytorium których dochodzi do aktów terroru. Dość wspomnieć o indonezyjskich ochotnikach biorących udział w walkach o filipińskie Marawi w 2017 r.

Od Al-Kaidy do ISIS – etapy rozwoju terroryzmu islamskiego w Azji Południowo-Wschodniej

Terroryzm w Azji Południowo-Wschodniej można podzielić na dwa etapy rozwoju, a mianowicie związany z Al-Kaidą oraz ISIS.

W etapie związanym z Al-Kaidą, terroryści udawali się do Afganistanu oraz Pakistanu w celu odbycia szkoleń do prowadzenia działań terrorystycznych po powrocie do swoich państw. Terroryści wyszkoleni w ten sposób stanowili członków licznych organizacji o lokalnym charakterze. Można wymienić m.in. Kumpulan Militan Malaysia (KMM) w Malezji,  Jemaah Salafiyyah w Tajlandii, Abu Sayyaf Group (ASG) na Filipinach czy tez Jemaah Islamiyah (JI)  w Indonezji.

W etapie związanym z ISIS, członkowie organizacji terrorystycznych rozbudowywali lokalne organizacje poprzez organizowanie transportu osób pragnących być zaangażowanych w walkach po stronie ISIS na Bliskim Wschodzie. Co więcej, rekrutowali ochotników również do udziału w działaniach terrorystycznych na terenie państw azjatyckich.

Podejmowane działania miały charakter transnarodowy, stąd też dla przykładu warto odnotować uczestnictwo indonezyjskich terrorystów z Jamaah Ansharud Daulah (JAD) w walkach na terenie Filipin.

Faza związana z ISIS oznaczała decentralizację struktur terrorystycznych, dzięki której lokalne komórki organizacji miały swobodę w prowadzeniu działań.

Etap związany z ISIS nie jest zakończony, bowiem problem stanowi readaptacja byłych terrorystów walczących na Bliskim Wschodzie.

Brak wypracowanych procedur mających na celu readaptację terrorystów sprawia (np. w Indonezji), sprawia, że można obawiać się ich dalszej działalności.

Należy zauważyć, że  działania islamskich organizacji terrorystycznych mają stosunkowo stały charakter, niezależnym od poczynionego rozróżnienia, mające na celu utworzenie kalifatu na terenie Azji Południowo-Wschodniej (wilayah). Działania są prowadzone są nie tylko poprzez ataki terrorystyczne, będące egzemplifikacją siły terrorystów, ale również propagandy mającej na celu zrekrutowanie kolejnych terrorystów. Ma to miejsce zarówno w mediach społecznościowych, jak również radykalnych szkołach muzułmańskich (pesantren).

Mając na uwadze zagrożenie ze strony muzułmańskich terrorystów, trzeba dostrzec, iż jest to problem znany już wcześniej. Najdobitniejszym przykładem były walki o filipińskie miasto Marawi, zakończone pojmaniem niemal tysiąca terrorystów, związanymi z różnymi organizacjami.  Taka okoliczność potwierdza zdecentralizowany charakter prowadzonych działań. Wśród licznych grup działających na terenie Marawi można wskazać m.in. IS Sulu/Basilan, IS Lanao (Grupa Maute), Bangsamoro, czy też Ansar Khilafa Mindanao.

Odpowiedź państw ASEAN na terroryzm

Państwa ASEAN już wcześniej były świadome zagrożenia terrorystycznego. Wśród pierwszych działań o charakterze regionalnym mających na celu walkę z terroryzmem można wskazać Konwencję Antyterrorystyczną ASEAN z 2007 r. (ASEAN Convention on Counter-Terrorism), jak również podobny document z 2017 r. (ASEAN Comprehensive Plan of Action on Counter Terrorism).

Mając na uwadze pogłębiające się zagrożenie terroryzmem, w szczególności mając na uwadze działania w Marawi, Indonezja, Filipiny oraz Malezja podpisały Trójstronne Porozumienie o Współpracy (Trilateral Cooperative Arrangement – TCA) w 2017 r.,  które doprowadziło do zaprzestania działań terrorystycznych na obszarze Morza Sulu.

Pierwszym zadaniem  TCA było ustanowienie wspólnych patrolów morskich, których centra dowodzenia mieszczą się w Tarakan, Tawau oraz Bongao. W realizacji działań TCA aktywnie pomaga Singapur, służącą pomocą w zakresie zarządzania informacją.

Drugim zadaniem TCA było ustanowienie patrolów powietrznych, w których biorą udział Indonezja, Malezja oraz Filipiny. Lotnicy korzystają z bazy lotniczej Subang, położonej w Malezji.

Podczas 5 spotkania ministrów obrony państw ASEAN (ADMM), które miało miejsce w Singapurze 19 października 2018 r., doszło do wdrożenia  Our Eyes Initiative (OEI), będacej regionalną platformą służącą do wymiany informacji nt. rerroryzmu, jak również organizacji o podłożu radykalno-ekstremistycznych działających na terytorium państw członkowskich ASEAN.

Pod auspicjami OEI ministrowie obrony Indonezji, Singapuru, Malezji, Filipin, Tajlandii oraz Brunei doszli do porozumienia w 5 zasadniczych kwestiach. Wśród nich należą: powstanie wspólnej bazy danych, wymiana personelu, wspólne działania oraz treningi, dzielenie się danymi oraz zasobami. Do grupy roboczej jako partnerzy dołączyły Stany Zjednoczone, Australia, Nowa Zelandia oraz Japonia.

OEI i co dalej?

Można uznać, iż powołanie OEI jest krokiem zmierzającym do pełnej koordynacji działań państw ASEAN wymierzonych w terroryzm.

Transnarodowe działania terrorystów muzułmańskich zagrażają integralności całego obszaru ASEAN. Stąd też wypływa konieczność z podejmowanie działań na szeroką skalę ze względu na prowadzoną działalność terrorystów, rozproszonych na obszarze państw członkowskich ASEAN.

Wymownym przykładem potwierdzającym tezę o skuteczności międzynarodowej walki z terrorem może być udana operacja przeciwko Bahrunowi Naimowi. Był on indonezyjskim terrorystą walczącym z ramienia Państwa Islamskiego. Zginął on w lipcu 2018 r., w bombardowaniu przeprowadzonym przez amerykańskie lotnictwo w Syrii.

Działania antyterrorystyczne nie mogą być ograniczone do pojedynczych państw, lecz stanowić wynik współpracy międzynarodowej.

Niebagatelną rolę odgrywa szkolnictwo, bowiem młodzi ludzie stanowią cel rekruterów z organizacji terrorystycznych. Szczególnie zasadna jawi się kontrola szkół muzułmańskich, które niejednokrotnie radykalizują uczniów, jak również meczetów oraz mediów społecznościowych. Lepsza edukacja oraz ijtihad (niezależne rozumowanie) sprawią, że trudniej będzie werbować potencjalnych terrorystów. Ponadto zmniejszy się skuteczność oddziaływania fatw pochodzących od duchownych muzułmańskich związanych z terrorystami.

 

PODZIEL SIĘ
mm
Absolwent Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Zajmuje się Azją Południowo-Wschodnią, w szczególności problematyką Indonezji, Singapuru oraz islamu. Wykonuje analizy sektorowe dt. Azji dla przedsiębiorstw i portali branżowych, publikował m.in. w „The Jakarta Post”, „Tribun Travel”, WNP.PL. E-mail: tomasz.burdzik@gmail.com

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here