Podsumowanie roku 2019 – roku protestów społecznych

1175

Miniony rok odcisnął na wielu krajach Azji wyraźne piętno. Przedstawiamy subiektywne podsumowanie najważniejszych  wydarzeń, które zdefiniowały 2019. Zacznijmy od protestów, będących główną osią zmian społecznych w wielu krajach. Później przyjrzymy się zmianom klimatycznym, politycznym i gospodarczym na kontynencie.

2019 – rok protestów społecznych

Hong Kong

Bezpośrednią przyczyną wybuchu protestów w Hongkongu była propozycja zaostrzenia prawa polegająca na umożliwieniu ekstradycji podejrzanych o popełnienie przestępstwa do kontynentalnych Chin, o czym kilka miesięcy temu pisaliśmy na łamach Pulsu Azji. Demonstracje doprowadziły m. in. do paraliżu lotniska międzynarodowego. Zapał protestujących nie opadł, mimo iż szefowa administracji Carrie Lam wycofała się z pomysłu reformy prawa. Odzwierciedleniem anty-chińskich nastrojów były wybory do rad dzielnic miasta, w których obóz demokratyczny odniósł zdecydowane zwycięstwo. Obecnie protesty wciąż trwają, a centralny rząd chiński coraz  częściej sugeruje kompletną pacyfikację byłej brytyjskiej kolonii.

Irak

Protesty w Iraku rozpoczęły się 1 października. Centrum demonstracji stał się plac Tahrir w Bagdadzie, gdzie społeczeństwo irackie wyrażało swoje rozczarowanie poziomem korupcji polityków i brakiem zapewnienia podstawowych warunków do życia. Służby bezpieczeństwa zaczęły używać przemocy, co spotkało się z krytyką opinii międzynarodowej oraz wpływowego irackiego kleryka, ajatollaha Sistaniego. W listopadzie doszło do podpalenia irańskiego konsulatu w świętym szyickim mieście Karbali, a wraz z końcem miesiąca premier Adel Abdul Mahdi podał się do dymisji. Bilans ofiar szacowany jest na ponad 400 osób.

Iran

Kraj stanął w obliczu największych protestów co najmniej od 10 lat (okres Zielonej Rewolucji). Pięćdziesięcioprocentowe podwyżki cen paliwa, wysoka inflacja, trudne warunki życia, izolacja państwa i jednoczesna ekspansjonistyczna polityka zagraniczna reżimu spowodowała silny wybuch niezadowolenia społecznego. Nie jest znana dokładna liczba ofiar – większość źródeł podaje kilkaset, niektóre (amerykańskie) – nawet ponad 1000, co wskazuje, jak brutalnie protesty zostały stłumione. Wyłączono również dostęp do internetu na kilka dni. Obecnie wewnętrzna sytuacja uspokoiła się, dzięki zjednoczeniu przeciwko wspólnemu wrogowi – USA.

Indie

Zaogniła się już wcześniej napięta sytuacja w przygranicznym Dżammu i Kaszmirze, regionie, o który spór toczą Indie, Chiny i Pakistan. Rząd federalny pozbawił stan konstytucyjnej autonomii i rozpoczął tłumienie protestów. Szczyt działań w tej górskiej prowincji przypadł na sierpień. Dodatkowym gwoździem do indyjskiej trumny stały się protesty po wprowadzeniu w grudniu kontrowersyjnego prawa o obywatelstwie, które dyskryminuje wyznawców islamu. Demonstracje wciąż trwają głównie w stanach Uttar Pradeś i Asam, a także w kilku miastach, m. in. Delhi oraz Mangaluru.

Krwawa Wielkanoc na Sri Lance

Aż 258 osób zginęło a ponad 500 zostało rannych w serii zamachów terrorystycznych przeprowadzonych w Niedzielę Wielkanocną (21 kwietnia) na Sri Lance. Lankijski rząd odpowiedzialnością za sprawstwo wybuchów w trzech kościołach i kilku hotelach na wyspie obarczył organizację National Thowheeth Jama’ath. W odwecie 12 maja na Sri Lance doszło do rozruchów wymierzonych w mniejszość muzułmańską.

 

Polityczny impas w Izraelu

Izrael znalazł się w sytuacji politycznego klinczu. Po rozwiązaniu Knessetu w grudniu poprzedniego roku, 9 kwietnia 2019 r. odbyły się przyspieszone wybory parlamentarne. Benjamin Netanyahu nie był w stanie w wyznaczonym terminie uformować rządu. Izraelski parlament podjął decyzję o samorozwiązaniu i wyznaczeniu nowych wyborów we wrześniu. Partia Niebiesko-Białych pod przewodnictwem Beniego Ganca pokonała w nich Likud Netanyahu stosunkiem 33 mandatów do 32. Ponieważ żadnej z partii nie udało się stworzyć większości, Knesset drugi raz w ciągu roku (12 grudnia) przegłosował samorozwiązanie, co oznacza, iż wiosna 2020 roku będziemy świadkami trzecich wyborów parlamentarnych w tak krótkim czasie. W tle cały czas toczy się sprawa zarzutów korupcyjnych wobec „Bibiego”.

Pierwsza wizyta papieża na Półwyspie Arabskim

W lutym papież Franciszek odbył podróż do Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Stał się tym samym pierwszym Biskupem Rzymu, który stanął na Półwyspie Arabskim. Na stadionie imienia szejka Zajida Franciszek odprawił mszę świętą, w której uczestniczyło ponad 100 tysięcy wiernych. Wizyta stała się kolejnym przełomowym krokiem na drodze dialogu pomiędzy Kościołem Rzymskokatolickim a światem islamu.

Letnia wojna Iranu i Stanów Zjednoczonych

Rok 2019 był niezwykle trudny dla i tak skomplikowanych relacji amerykańsko – irańskich. Z najważniejszych wydarzeń w tej dziedzinie warto przypomnieć, iż 8 kwietnia administracja w Waszyngtonie uznała Gwardię Strażników Rewolucji (IRGC) za organizację terrorystyczną. Kolejne miesiące obfitowały w mniej lub bardziej dotkliwe „uszczypliwości”. Ze strony amerykańskiej polegały głównie na rozszerzaniu sankcji ekonomicznych, Irańczycy natomiast zaczęli sabotować tankowce w okolicach cieśniny Ormuz i podejmować kroki wbrew porozumieniu nuklearnemu z 2015 roku. Ataki jemeńskich Huti na instalacje naftowe w Arabii Saudyjskiej i zestrzelenie amerykańskiego drona stanowiły kolejne szczeble drabiny eskalacji „letniej wojny” między Waszyngtonem a Teheranem, jak to w swojej analizie dla Pulsu Azji określił dr Łukasz Fyderek. Sytuacja z dnia na dzień staje się coraz gorętsza.

Koniec długoletnich rządów

W 2019 roku byliśmy świadkami przejścia w stan spoczynku kilku polityków, którzy przez dekady kształtowali sferę publiczną w swoich państwach. W marcu decyzję o swojej rezygnacji ogłosił Nursułtan Nazarbajew, który nieprzerwanie rządził Kazachstanem od upadku ZSRR. Zmiana nastąpiła również na tronie cesarskim Japonii. Panujący od 1989 roku cesarz Akihito abdykował i przekazał władzę swojemu synowi, Naruhito. Nie była to jedyna azjatycka abdykacja w ubiegłym roku. Król Malezji Muhammad V stał się pierwszym monarchą w historii tego kraju, który dobrowolnie zrezygnował ze sprawowania władzy.

 

Walka o czystsze jutro

Miniony rok wyraźnie odznaczył się także walką o klimat i środowisko. Rosnąca świadomość ekologiczna i chęć wprowadzania korzystnych zmian nie ominęła także Chin czy Indonezji – wyspiarski kraj planuje wkrótce przenieść stolicę z Dżakarty na Kalimantan. Tymczasem coraz częściej pojawiał się w debacie publicznej także temat bezprecedensowego zanieczyszczenia w Indiach, które w połączeniu z niedoborami wody stanowi gigantyczne zagrożenie dla społeczeństwa subkontynentu.

 

Wierzchołek  góry lodowej

Powyższa lista oczywiście nie jest zamknięta. Wystarczy wspomnieć chociażby o trwającym konflikcie handlowym na  linii USA-Chiny, wizytę Donalda Trumpa w Korei Północnej czy potężne pożary szalejące na Sumatrze i Syberii.

Rok 2020 ledwo się zaczął, ale zapowiada się co najmniej tak samo intensywnie. Będziemy z uwagą obserwować rozwój wypadków w Zatoce Perskiej, przebieg EXPO w Dubaju czy olimpiady w Tokio.

 

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here