Ile naprawdę kosztuje wydobycie baryłki ropy?

182

Ropa naftowa to podstawowy surowiec przemysłu energetycznego i chemicznego mający kluczowe znaczenie dla globalnej gospodarki. Nie ma obecnie państwa, które mogłoby się bez niej obyć. Na całym świecie codziennie wydobywa się ponad 90 milionów baryłek ropy naftowej dziennie. Oznacza to, że każdej doby na powierzchnię trafia niemal 15 miliardów litrów „czarnego złota”. Dla państw takich jak Rosja, Arabia Saudyjska czy Irak eksploatacja złóż i sprzedaż produktów ropopochodnych ma wręcz znaczenie egzystencjalne. Warto zatem zadać sobie pytanie: ile tak naprawdę kosztuje wydobycie baryłki ropy w różnych częściach świata?

Kryzys na rynku ropy naftowej jest wynikiem wstrząsów spowodowanych zarówno spowolnieniem globalnej gospodarki w wyniku pandemii, jak i nadpodaży surowca w wyniku toczącej się w pierwszych miesiącach roku wojny rynkowej między dwoma głównymi eksporterami: Arabią Saudyjską i Rosją. Jasnym jest, że obecna sytuacja wpłynie negatywnie na gospodarki krajów naftowych, czego wyrazem będzie zmniejszenie importu, inwestycji i wzrost bezrobocia. Kluczem do zrozumienia jak poważne będą konsekwencje kryzysu dla poszczególnych gospodarek naftowych jest ustalenie na jakim poziomie kształtuje się koszt wydobycia baryłki ropy w poszczególnych państwach.

Elementy składające się na całkowity koszt wydobycia ropy naftowej można pogrupować w różny sposób. W niniejszym artykule zastosowano klasyfikację zaproponowaną przez Rystad Energy – norweską firmę konsultingową zajmującą się sektorem energetycznym. Zgodnie z tą klasyfikacją całkowity koszt wydobycia ropy naftowej stanowi sumę czterech rodzajów wydatków – nakładów kapitałowych, kosztów produkcji, kosztów administracyjnych i transportowych oraz podatków. Przyjrzyjmy się więc co składa się na wymienione elementy i które z państw ponoszą najmniejsze koszty związane z wydobyciem ropy, od przeprowadzenia badań służących odkryciu złoża do przechowywania gotowego produktu w magazynie. Wszystkie wartości odnoszą się do ropy Brent.

Nakłady kapitałowe

Aby w ogóle można było wydobywać ropę naftową należy dokonać rozmaitych wydatków inwestycyjnych. W tym kontekście istotną kwestią jest dostępność zapasów surowca. Złoża ropy naftowej mogą znajdować się na różnych głębokościach zarówno pod powierzchnią lądu, jak i pod dnem morskim. Wpływa to na konieczność zastosowania mniej lub bardziej zaawansowanych technicznie maszyn i urządzeń. Wybór lokalizacji odpowiedniego pola naftowego wymaga inwestycji w odpowiednie badania geologiczne i geofizyczne, których celem jest odrycie struktur mogących twożyć złoża ropy. Nakładów kapitałowych wymagają również odwierty badawcze, a następnie eksploatacyjne oraz koszta operacyjne związane z utrzymaniem tych odwiertów.

Szczególnie niskim poziomem wydatków inwestycyjnych charakteryzuje się wydobycie ropy naftowej w trzech państwach Zatoki Perskiej – Arabii Saudyjskiej, Iranie i Iraku. Wynika to przede wszystkim z faktu, iż w tym rejonie świata złoża „czarnego złota” są położone płytko i są stosunkowo duże. Wydatki te w przeliczeniu na baryłkę ropy (bbl) wynoszą tam odpowiednio 3,50 USD, 4,48 USD oraz 5,03 USD. Federacja Rosyjska również odznacza się niskim poziomem tego rodzaju wydatków. Aby wydobyć jedną baryłkę ropy w Rosji na wydatki inwestycyjne trzeba przeznaczyć średnio 5,10 USD. Dla porównania w przypadku Norwegii inwestycyjny koszt baryłki ropy to średnio 13,76 USD.

Koszty produkcji

Kolejną kategorią kosztów składających się na ostateczny koszt wydobycia ropy są wydatki związane z produkcją ropy. Obejmują one szeroki wachlarz wydatków związanych z pobraniem surowca ze złoża, zabezpieczeniem go, przetworzeniem oraz przechowywaniem w odpowiedni sposób.

Podobnie jak w przypadku nakładów kapitałowych szczególnie niskie koszty produkcji charakteryzują wydobycie ropy naftowej w państwach Zatoki Perskiej. W Islamskiej Republice Iranu wynoszą one średnio zaledwie 1,94 USD za baryłkę, co stanowi nieco ponad 21% jej całkowitego kosztu. W sąsiednim Iraku koszt produkcji baryłki ropy to 2,16 USD (20,4%), zaś w Arabii Saudyjskiej – 3 USD (33,4%). Rosja rownież może się poszczycić niskimi kosztami produkcji na poziomie 2,98 USD za baryłkę (15,5%). Z drugiej strony w przypadku Wielkiej Brytanii wynoszą one aż 17,36 USD, co odpowiada za niemal 40% wartości całego procesu wydobycia. Koszty produkcji stanowią lwią część wszystkich kosztów zwiazanych z wydobyciem ropy w Kanadzie (43,4%, 11,56 USD/bbl).

Struktura wydatków składających się na koszt wydobycia baryłki ropy naftowej / na podstawie danych Rystad Energy i Wall Street Journal

Koszty administracyjne i transportowe

Koszty administracyjne obejmują środki nie związane bezpośrednio z wydobyciem czy produkcją ropy naftowej. W ich zakres wchodzą m. in. wydatki związane z wypłatą wynagrodzeń pracowników, koszty obsługi prawnej czy księgowość. W swoim zestawieniu Rystad Energy zestawiło je wraz z kosztami transportu surowca. W przypadku wszystkich państw wydobywających ropę naftową ich wysokość oscyluje między 2,47 USD (Irak) a 4,30 USD (Wielka Brytania) za baryłkę. Stanowią one stosunkowo niewielki, ale konieczny element kosztów wydobycia ropy.

Podatki

Obciążenia fiskalne to ostatni element składający się na koszt wydobycia baryłki ropy w danym państwie. Ich wysokości różnią się diametralnie. Niektóre kraje (Arabia Saudyjska, Iran, Wielka Brytania) podjęły decyzję o nieopodatkowaniu wydobycia ropy naftowej. W przypadku Norwegii podatki stanowią zaledwie 0,9% ceny baryłki ropy (0,19 USD). Bardzo wysoki poziom obciążeń fiskalnych związanych z wydobyciem „czarnego złota” ma Rosja. Za każdą baryłkę tamtejszy fiskus pobiera średnio 8,44 USD, co stanowi aż 44% kosztu jej wydobycia. Różny poziom opodatkowania baryłki ropy sprawia, że próby porównywania wpływu aktualnego kryzysu na rynku ropy na gospodarki krajów naftowych jest utrudnione.

Podsumowanie

Celem złagodzenia skutków kryzysu 12 kwietnia państwa OPEC+ podjęły decyzję o zmniejszeniu wydobycia ropy naftowej

Pandemia koronawirusa z dużą siłą uderzyła w branżę naftową. Niektórzy analitycy przewidują, iż z uwagi na tą wyjątkową sytuację popyt na ropę może spaść nawet o 20 milionów baryłek dziennie. Według prognoz Międzynarodowej Agencji Energetycznej największy spadek rok do roku będziemy obserwować w kwietniu (o 29 mln boe dziennie) i maju (26 mln boe). Mimo, iż IEA dobrze oceniło zawarcie porozumienia przez OPEC+ dotyczącego redukcji wydobycia celem powstrzymania spadków cen rynkowych oraz złagodzenia napięć między Arabią Saudyjską, Rosją i Stanami Zjednoczonymi, Agencja przewiduje, że w skali roku globalny popyt może spaść o 9,3 mln baryłek dziennie.

Przy aktualnej cenie rynkowej ropy straty państw i koncernów paliwowych są znaczące. Nie wszyscy jednak równomiernie odczuwają i będą odczuwać skutki trudnej sytuacji branży naftowej. Na koszt wydobycia jednej jednostki „czarnego złota” wpływają rozmaite czynniki. Przy aktualnej koniunkturze odpowiednio niski poziom nakładów kapitałowych, kosztów produkcyjnych, administracyjnych, transportowych i obciążeń fiskalnych implikuje mniejszą dotkliwość dla państw produkujących ropę. Niski koszt wydobycia surowca nie powoduje automatycznie, że dany kraj przejdzie przez kryzys „suchą stopą”. Należy pamiętać, iż inne okoliczności (m. in. skala zależności gospodarki od eksportu węglowodorów) również mają wymierny wpływ na dotkliwość kryzysu.

Z polskiego punktu widzenia, niskie ceny ropy naftowej niosą wiele korzyści. Polska jest importerem tego surowca i niższe ceny ropy mogą przyczynić się do obniżenia kosztów działania firm w wielu sektorach. W 2017 roku sprowadziliśmy ropę za kwotę 8,22 mld dolarów. Warto jednak pamiętać, że kraje naftowe są także ważnym odbiorcą polskich produktów. Polski eksport do krajów OPEC+ wyniósł 8,43 mld dolarów, a więc równoważył koszty importu surowca. Dlatego, należy się spodziewać, że kłopoty gospodarek naftowych będą pośrednio odczuwane także w krajach takich jak Polska.

 

Oprac. MJ, wsp. ŁF, KE.

PODZIEL SIĘ
mm
East Analytics bada rynki, państwa i społeczeństwa. Oceniamy szanse i zagrożenia dla firm obecnych w Azji, na Bliskim Wschodzie lub planujących ekspansję zagraniczną. Jeżeli chcesz eksportować poza Europę swoje produkty, wysyłać pracowników, kontaktować się kontrahentami lub inwestować – jest wysoce prawdopodobne, ze możemy Ci pomóc.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here