Sytuacja gospodarcza ZEA – procesy odmrażania

835

Zjednoczone Emiraty Arabskie ścierają się obecnie ze skutkami pandemii koronawirusa oraz wojny o ceny ropy naftowej. Wraz z historycznym spadkiem wartości baryłek poniżej zera, kryzysem służby medycznej i narastającymi napięciami pomiędzy obywatelami a zagraniczną siłą roboczą, 18 maja 2020 roku dr Anwar Gargash, przedstawiciel rządu ZEA, przekazał BBC, że kraje Zatoki Perskiej będą „słabsze, biedniejsze i zniszczone”. Sytuacja gospodarcza ZEA, jednej z najważniejszych gospodarek Zatoki Perskiej, wiąże się z kontynuowanymi procesami odmrażania. 

12 maja liczba zakażeń przekroczyła w Zatoce 100 tys. osób. 3 czerwca 2020 roku Zjednoczone Emiraty Arabskie zarejestrowały 35 788 chorych oraz 269 przypadków śmiertelnych.

5 maja 2020 roku Bank Centralny ZEA przekazał do wiadomości publicznej, że nie może prognozować, jakiego rodzaju skutki pandemii odczuje gospodarka kraju. Zgodnie z raportem na 2019 rok, sektor węglowodorów zarejestrował wzrost rzędu 3,4%, a całość działań poza nim – 1%. Z tego względu PKB ZEA wzrosło w ub. roku o 1,7%.
„Rozprzestrzenianie się wirusa wpłynie na łańcuchy dostaw, co w połączeniu z ograniczeniami poruszania się doprowadzi do wahań cen. Chociaż spodziewamy się negatywnych skutków pandemii lokalnie i na świecie, jest jeszcze za wcześnie, by określić skalę nadchodzącego kryzysu” – podaje raport.

Działania Banku Centralnego w okresie pandemii skupiają się na wspieraniu lokalnych firm. Projekty idą w parze z wdrożonym w 2019 roku Krajowym Systemem Pożyczek, który powstał we współpracy z Federacją Banków ZEA i innymi instytucjami tego rodzaju.

Sytuacja firm w ZEA

Dubaj, który dzięki szeregom działań dywersyfikacyjnych opiera się nie tylko na obrocie węglowodorami, ale także na sektorze produkcyjnym, turystyce, logistyce, sprzedaży detalicznej i rozrywce, silnie polega na podróżnych z zagranicy.

W dniach od 16 do 22 kwietnia, kiedy ZEA zarejestrowało największe ograniczenia w związku z Covid-19, Izba Handlu w Dubaju przeprowadziła badania w grupie 1 228 firm reprezentujących różne branże, starając się ustalić skutki zamknięcia na przeprowadzane przez nich działania gospodarcze. 70% respondentów wskazało, że obawia się bankructwa w ciągu kolejnych 6 miesięcy. Połowa restauracji i hoteli oraz ¾ firm związanych z branżą turystyczną uznało, że nie ma dość środków, żeby wytrzymać 2 miesiące zamrożenia gospodarczego. Ponad 70% badanych firm nie zatrudniała więcej niż 20 pracowników. 21 maja przedstawiciel Izby Handlu w Dubaju wydał oświadczenie, że na wyniki badań wpłynęło przeświadczenie, że stan zamrożenia gospodarczego nie zostanie poluzowany przez kolejne pół roku.

Ok. 80% siły roboczej w ZEA to imigranci. Ze względu na zamknięcie granic 24 marca, już w ciągu pierwszego tygodnia za pośrednictwem misji dyplomatycznych kraj opuściło ok. 150 tys. Hindusów i 40 tys. Pakistańczyków, co znacząco wpłynęło na środowisko biznesowe kraju.

EXPO 2021

Expo w Dubaju, jedno z długo oczekiwanych wydarzeń światowych, które miały wywrzeć pozytywny wpływ na gospodarkę kraju i regionu, zostało przesunięte w czasie o rok. Bureau International des Expositions wyraziło zgodę na to zgodę pod koniec maja 2020 roku. W wydanym przez organizatorów oświadczeniu podpisanym przez szejka Ahmeda bin Saeed Al Maktouma podkreślono, że „Dubaj będzie odgrywać kluczową rolę w kształtowaniu świata po pandemii (…). Expo, ma się odbyć w czasie od 1 października do 31 marca 2021 roku, po raz pierwszy w historii wydarzenia w regionie bliskiego Wschodu, Afryki i Azji Południowej (MEASA), zachowując oryginalne hasła przewodnie „Łączenia Umysłów”.

Expo było związane z szeregiem szeroko zakrojonych projektów logistycznych i strukturalnych, które zostały zatrzymane lub zakłócone w wyniku pandemii. Rewitalizacja wybrzeża, budowa pawilonów, wyposażanie restauracji, hoteli i punktów turystycznych, dróg oraz obiektów związanych bezpośrednio z wydarzeniem doprowadziła w ostatnich latach do znaczącego wzrostu zapotrzebowania na metale, meble, maszyny i elektronikę.

W ramach wprowadzania zabezpieczeń przed rozprzestrzenianiem się koronawirusa organizatorzy wydarzenia wprowadzili nakazy pracy zdalnej, instalację kamer termalnych, zawieszenie lotów i podróży służbowych itp . Część projektów jest obecnie wdrażana przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa, ale ze względu na niepokój o zdrowie pracowników i uczestników oraz możliwy spadek liczby odwiedzających, zdecydowano się na przesunięcie wydarzenia.

Prognozy z 2019 roku wskazywały na napływ 122 mld AED do kasy państwa. Dubaj miał zostać drugim najbardziej odwiedzanym miejscem na świecie. 16 grudnia 2019 roku na portalu organizatorów umieszczono informację, że przekroczono prób 1 mln uczestników. Oszacowano, że wydarzenie miało odwiedzić 25 mln osób, z czego 70% – spoza granic ZEA. W związku z obsługą Expo 2020 powstało prawie 300 tys. nowych miejsc pracy, nie włączając w to pracowników zaangażowanych przy budowie 192 pawilonów krajowych i 5 centralnych. Prognozowano, że w latach 2013-2031 wydarzenie będzie odpowiadało za 1,5% PKB kraju, zatrudniając ponad 900 tys. osób w pełnym wymiarze godzinowym.

Jednym z przykładów zakłóceń projektów związanych z przygotowaniami do Expo 2020 jest Tradeling, platforma sprzedaży B2B, która w dwa tygodnie po rozpoczęciu pracy przekształciła formę działania w związku z pandemią Covid-19. Powstała w lutym podczas wiodącego w regionie wydarzenia Gulf Food jako aplikacja do wymiany informacji między restauracjami, hotelami i dostarczycielami żywności oraz świadczącymi usługi cateringu. Później, wraz z rozprzestrzenianiem się wirusa i zamrożeniem gospodarczym, platforma rozpoczęła pracę w sektorze medycznym, koordynując sprzedaż środków ochrony indywidualnej itp.

Działania rządowe na poziomie centralnym i lokalnym

31 maja Fundusz Rozwojowy Abu Dhabi ogłosił program pożyczek dla rodzimych firm z branż związanych z opieką medyczną, bezpieczeństwem, przemysłem oraz produkcją żywności sięgających 272,4 mln dolarów. Dyrektor Generalny Funduszu, Mohammed Saif Al Suwaidi, podkreślił, że projekt ma na celu „zapewnienie wsparcia dla kluczowych obszarów gospodarczych, którego potrzebują, by podnieść się z obecnego kryzysu, kontynuować działanie i wzmacniać gospodarkę kraju”.

W ciągu ostatniej dekady Fundusz przeznaczył ponad 4,5 mld dolarów na rzecz firm ZEA działających za granicą. W drugiej połowie 2019 roku wprowadził także Urząd Eksportowy (Abu Dhabi Exports Office – ADEX), działający jako platforma łącząca rodzimych eksporterów z potencjalnymi rynkami zagranicznymi. W 2020 roku ADEX przekazało na ten cel 150 mln dolarów.

Yousef Al Otaiba, ambasador ZEA w Stanach Zjednoczonych, uruchomił w maju 2020 roku serię podcastów zawierających informacje związane z prognozami dotyczącymi nowej rzeczywistości w trakcie i po pandemii koronawirusa, skutkami wahań cen ropy naftowej oraz kondycji służby zdrowia. W pierwszym odcinku wskazał na „niezbadane terytoria” w jakie wkraczają Zjednoczone Emiraty Arabskie.

Ambasador podkreślił także konieczność wypracowania bardziej scentralizowanej taktyki przeciwdziałania skutkom kryzysu. Chociaż wprowadzono pewne projekty działające we wszystkich Emiratach, w tym Krajowy Program Dezynfekcyjny oraz kampanię „Zostań w domu, bądź bezpieczny”, poszczególne Emiraty mają własne programy znoszenia obostrzeń. Obecnie, tj. 5 czerwca 2020 roku, w Fudzajżrze nadal nie działają plaże, kina, sale gimnastyczne, miejsca kultu, szkoły i uniwersytety. Otwarte są natomiast parki, miejsca użyteczności miejskiej i restauracje. Ras al-Chajma pozwala na odwiedzanie plaż, siłowni, szkół, ale nie parków. W emiracie Szardża nie działają kina, siłownie i restauracje, ale rezydenci mogą odwiedzać parki, plaże, zarówno hotelowe jak i publiczne. Umm al-Kajwajn nadal ogranicza działanie kin, siłowni i szkół. Adżman otworzył wszystkie wyżej wymienione obiekty użyteczności publicznej poza miejscami kultu.

Nie wiemy, czy można mówić o standaryzowanym podejściu do wirusa czy kraje powinny móc wybierać, co najlepiej pasuje do danych społeczności.

Krajowy Program Dezynfekcyjny, początkowo wprowadzany w czasie od 8 wieczorem do 6 rano, a obecnie – od 10 wieczorem do 6 rano, obowiązuje we wszystkich Emiratach poza Dubajem, gdzie procesy oczyszczania są wdrażane pomiędzy 23.00 a 6.00 rano. Ma to pozwolić na stopniowy powrót do funkcjonowania przed okresem pandemii, przywracania połączeń komercyjnych i komunikacyjnych.

Odmrażanie poszczególnych sektorów

Pod koniec maja ZEA ogłosiło pewne poluzowanie obostrzeń związanych z pandemią Covid-19 i pozwoliło na otwarcie dużych sklepów po ponad 3 tygodniach zamknięcia. Rząd rozpoczął implementację pakietów wsparcia gospodarczego dla lokalnych przedsiębiorców rzędu 282 mld AED. Zgodnie z decyzją szejka Ahmeda bin Saeed Al Maktouma, premiera oraz władcy Dubaju, od 31 maja 2020 roku 50% pracowników obiektów rządowych powróciło do pracy w biurach i budynkach użyteczności publicznej. 14 czerwca wszyscy mają wrócić do miejsc pracy.

Restauracje, sklepy spożywcze, apteki oraz supermarkety funkcjonują w wymiarze 24/7. Wśród elementów bezpieczeństwa, które muszą być przestrzegane, wymienia się ograniczenie liczby klientów o 70%, nakaz zachowywania dystansu 2 metrów.

4 czerwca 2020 roku największe linie lotnicze Emiratów wprowadziły poluzowanie obostrzeń dla lotów tranzytowych. Chociaż granice pozostają zamknięte dla podróżnych z zewnątrz, część transportowców oraz samolotów zatrzymujących się w kraju w związku z tankowaniem czy przesiadką. Linie Emirates z Dubaju potwierdziły, że 15 czerwca zamierzają przywrócić loty tranzytowe do 29 lokalizacji, w tym do Azji, Europy i Ameryki Północnej. Etihad zapowiedziało, że od 10 czerwca zostaną uruchomione połączenia z 20 lotniskami w Europie, Azji i Australii. Loty były zawieszone od marca w ramach ograniczeń poruszania się w związku z pandemią Covid-19.

5 czerwca 2020 roku ZEA wprowadziło nowe wytyczne regulujące prace hoteli, które zostały zobligowane do zachowywania 24 godzinnych przerw pomiędzy gośćmi w poszczególnych pokojach. Krajowy Urząd ds. Zarządzania Kryzysowego w Sytuacjach Nadzwyczajnych nakazał także przebadanie wszystkich pracowników na obecność koronawirusa przed otwarciem placówek oraz powtarzanie testów co 15 dni. Wśród nowych wymogów znalazła się konieczność wyposażenia hoteli w termometry i kamery termalne. Temperatura ciała pracowników ma być mieszona kilka razy w ciągu trwania zmiany.

Przywrócono działanie hotelowych restauracji, kawiarni, basenów, plaż i saun, z założeniem zachowania zasad dystansowania społecznego. Przed wejściem do wody klienci muszą mieć zmierzoną temperaturę. Ograniczono godziny pracy restauracji i kawiarni do zakresu od 6.00 do 21.00. Przy każdym stoliku pozwala się na zasiadanie 4 osób. Dystans pomiędzy poszczególnymi stolikami ma wynosić 2,5 metra. Po każdym użytkowaniu prowadzi się dezynfekcję menu i powierzchni płaskich.

Co dalej?

14 maja 2020 roku szejk napisał na swoim Twitterze, że aby sprostać nowej rzeczywistości, rząd musi stać się bardziej elastyczny i przyspieszyć procesy decyzyjności. W związku z tym przedstawiono projekt konsolidacji niektórych ministerstw. Obecnie najważniejszym punktem polityki rządowej jest przywrócenie ekonomicznego momentum ZEA do statystyk poprzedzających pandemię „szybciej niż jakiekolwiek inne państwo świata”.

W ramach dalszych procesów przywracania gospodarki do poprzedniego trybu działania, rząd ZEA zapowiedział tzw. „drugą fazę” związaną z inwestycjami w obszarze fintech, sztucznej inteligencji, smart cities oraz sieci 5G. Ponadto kontynuowane będą projekty w zakresie dywersyfikacji źródeł energii, druku 3D i jego wykorzystania w branży produkcyjnej, drugiego najważniejszego sektora gospodarczego ZEA zaraz po obrocie węglowodorami, zwłaszcza w przypadku robotyki, automatyki, motoryzacji i elektroniki. Czas wprowadzania „drugiej fazy” nie został doprecyzowany .

PODZIEL SIĘ
mm
East Analytics bada rynki, państwa i społeczeństwa. Oceniamy szanse i zagrożenia dla firm obecnych w Azji, na Bliskim Wschodzie lub planujących ekspansję zagraniczną. Jeżeli chcesz eksportować poza Europę swoje produkty, wysyłać pracowników, kontaktować się kontrahentami lub inwestować – jest wysoce prawdopodobne, ze możemy Ci pomóc.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here