Shadow banking w chińskim sektorze bankowym

393

Shadow banking to pośrednictwo kredytowe obejmujące podmioty gospodarcze oraz aktywności poza sektorem bankowym niepodlegające regulacjom bankowym. Jego wartość w chińskim sektorze bankowym szacuje się na ok. 9 bilionów USD, co stanowi ok. 75% PKB Chin[i]. W wielu krajach shadow banking odbywa się poza sektorem bankowym, tymczasem w Chinach jest częścią tego sektora. W Chinach banki komercyjne przy pomocy shadow banking institutions emitują na rynek Wealth Management Products (WMP), Trust Beneficiary Rights (TBR) czy też Trust Products (TP), sprzedając je inwestorom. 

W celu usunięcia tych kredytów z bilansu banki sprzedają je inwestorom detalicznym jako Wealth Management Products (WMP), które stanowią powyżej 12% wszystkich aktywów sektora bankowego[ii]. Wartość kredytów przyznawanych małym i średnim chińskim przedsiębiorstwom rośnie szybciej niż wartość kredytów dedykowana dużym państwowym przedsiębiorstwom SOE (State-Owned Enterprises)[iii].

Shadow banking a rynek akcji

Shadow banking jest również silnie powiązany z chińskim rynkiem akcji i obligacji, które łącznie odpowiadają za ok. 30% kapitalizacji. Na wykresie przedstawiono udział Trust oraz WMP w kapitalizacji niniejszych rynków akcji i obligacji ogółem.

Wykres – Udział poszczególnych produktów shadow banking w kapitalizacji rynków akcji i obligacji w Chinach w wybranych latach. Źródło: BIS.

 

W mniejszych bankach podstawowa działalność operacyjna często przenika przez shadow banking, powodując silne powiązania między nimi. Shadow banking umożliwia również przedsiębiorstwom prywatnym z sektorów o mniejszym znaczeniu strategicznym pozyskanie finansowania. Takie rozwiązanie jest teoretycznie korzystne dla obydwu stron, ponieważ dla biorcy kapitału pozyskanie standardowego kredytu bankowego jest dużym wyzwaniem, a dawca kapitału (bank komercyjny) może nałożyć na produkty oferowane w ramach shadow banking wyższe oprocentowanie, co skutkuje zwiększeniem przychodu z działalności operacyjnej. Dla banków miało to szczególne znaczenie do roku 2015, kiedy obowiązywała górna granica stopy procentowej, którą można przyporządkować usługom bankowym (obecnie porzucono praktykę ustalania maksymalnej stopy procentowej). Ponadto produkty i usługi shadow banking cieszą się wysoką popularnością, co z kolei może przełożyć się na ich postrzeganie jako produktów i usług bezpiecznych[iv]

Rola SOE i małych banków

SOE są traktowane preferencyjnie wobec SME, ponieważ mają większą zdolność kredytową, ale również dlatego że kredyt udzielony SOE nie jest uznawany jako „zły kredyt” (z ang. bad loan). Ponadto tanie kredyty udzielane SOE sprawiają, że są one w stanie zaciągnąć część pozyskanego finansowania SME na wyższy procent. To zjawisko nosi nazwę entrusted loan i w 2017 roku urosło do rozmiarów ok. 2 bilionów USD[v].

Ponadto aktywa mniejszych banków w Chinach stanowią ok. 20% aktywów całego sektora bankowego i są one często niższej jakości. W niektórych przypadkach kredyty stanowią jedynie 35% aktywów ogółem (reszta stanowi ryzykowne WNP i TP) i mają one niski współczynnik depozytów do pasywów ogółem – na poziomie 57% (największe banki mają ten wskaźnik na poziomie 80%). To oznacza, że małe banki finansują swoją działalność, zaciągając pożyczki na rynku międzybankowym[vi].

Wprowadzane regulacje przez China Banking Regulatory Comission (CBRC) ograniczyły wzrost aktywów sektora bankowego z 8,4% do 7% rocznie, a mniejsze banki będą miały trudności z pozyskaniem taniego źródła finansowania[vii]. Financial Stability and Development Committee również podjęła działania regulacyjne mające na celu przeciwdziałanie shadow banking, co już teraz skutkuje zwiększeniem transparentności ekspozycji kredytowych oraz podstawowych operacji[viii].

Możliwe regulacje problemu

Z uwagi na obecną skalę shadow bankingu wprowadzenie regulacji może nie wystarczyć do znaczącego ograniczenia tego problemu. Warto również rozważyć wprowadzenie polityki udzielania preferencyjnych kredytów dla mniejszych przedsiębiorstw, dla których shadow banking jest jednym z niewielu dostępnych źródeł finansowania (rynek akcji i obligacji, pomimo wzrostu, nie jest tak bardzo rozwinięty jak sektor bankowy). Mniejsze przedsiębiorstwa odpowiadają za aż 58% PKB oraz 68% eksportu ogółem w Chinach, toteż zadbanie o finansowanie dla tych podmiotów będzie korzystne dla całej gospodarki Chin. Co więcej, jednym z najważniejszych trendów zachodzących obecnie w gospodarce jest zwiększający się poziom konsumpcji przez coraz liczniejszą (z 430 milionów obywateli do 730 milionów obywateli do ok. 2025 roku) i coraz zamożniejszą klas­­ę średnią[ix].

Ponadto rozwiązaniem dla małych i średnich przedsiębiorstw w Chinach może być większa ekspozycja na rynki zagraniczne, gdzie rynki kapitałowe są bardziej rozwinięte i istnieje duży potencjał współpracy poprzez inicjatywy pokroju „Nowego Jedwabnego Szlaku”[x].

Od roku 2008 rząd chiński wprowadził Chinese Economic Stimulus Plan mający na celu złagodzenie skutków kryzysu finansowego w Chinach, który panował wówczas na rynkach światowych. Na wsparcie kluczowych sektorów gospodarczych przeznaczono ok. 580 mld USD, a aktywa największych banków rosły nawet do 25% rocznie.

Dzięki tym rozwiązaniom kwestia shadow bankingu w chińskim sektorze bankowym może zostać skutecznie ograniczona.

 

 

Autor: Tomasz Dziawgo, Lotus League

Śródtytuły pochodzą od redakcji.

Artykuł powstał w ramach współpracy z Fundacją Lotus League – inicjatywą powołaną przez absolwentów czołowych uczelni europejskich oraz azjatyckich, której celem jest stworzenie dogodnej przestrzeni do efektywnego współdziałania na płaszczyźnie akademickiej i biznesowej obu regionów.

Więcej na: www.lotus-league.com

[i] Adrian T., Jones B., Shadow Banking and Market-Based Finance., International Monetary Fund, 2018. s.19-28.

[ii]Financial Services Special Report: Risks in China’s Financial System., Foreign & Commonwealth Office, 2017. (8.12.2018).

[iii] Liao H., Pitsilis E., Xu J., A new direction in Chinese Banking, McKinsey & Company, 2013. (8.12.2018).

[iv] Ehlers T., Kong S., Zhu F., Mapping shadow banking in China: structure and dynamics, Bank for International Settlements, 2018. s. 9-21.

[v] www.quora.com/Why-do-banks-in-China-mainly-lend-to-State-Owned-Enterprises-SOEs (8.12.2018)

[vi] Emmerich B., Campbell A., Small regional banks are weak links in China’s financial system., Financial Times, 2018.

[vii] Garcia-Herrero A., Teng C.H., Zhu N., Tighter rules targeting shadow banking put brakes on China banks’ expansion., Asian Banking and Finance, 2018.

[viii] Listed Chinese Banks Interim Results Analysis for 2017, Deloitte, 2017.

[ix] Hoffmann R., Small and medium enterprises (SMEs) in China, Ecovis Beijing, 2017.; Babones S., China’s middle class is pulling up the ladder behind itself., Foreign Policy, 2018.

[x] Opportunities and Challenges for EU SMEs, EURObiz, 2016. (8.12.2018).

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here