Walka o wpływy na Indo-Pacyfiku

Japonia podejmuje próby ograniczenia szybko rosnących wpływów Chin w regionie Indo-Pacyfiku. W tym tygodniu Minister Spraw Zagranicznych Japonii, Toshimitsu Motegi, odwiedzi Tunezję, Mozambik, RPA oraz Mauritius. Spotkanie ma zapoczątkować szerszą współpracę tych krajów z Japonią w obliczu chińskich inwestycji w Afryce.

Chiny na Oceanie Indyjskim

Chiny prowadzą ekspansję ekonomiczną w zawrotnym tempie. Inwestują w Azji Południowo-Wschodniej, Azji Centralnej, na Bliskim Wschodzie i Afryce. Nowy Jedwabny Szlak, znany także jako inicjatywa „jednego pasa i jednej drogi” ma zapewnić Państwu Środka rozbudowaną sieć ekonomiczną. Poza siecią gazociągów, ropociągów oraz dróg Chiny wykazują znaczące zainteresowanie drogą morską i lodową. Droga przez Morze Arktyczne wymaga zakupy bądź budowy lodołamaczy, ale Morski Jedwabny Szlak jest mniej wymagający dla chińskiej floty.

Kluczowe dla handlu na Oceanie Indyjskim jest posiadanie sieci portów. „Sznur pereł” to skutek chińskiej polityki zagranicznej z Mjanmą, Bangladeszem, Sri Lanką, Malediwami i Pakistanem. Uzależnienie Chin od dostaw surowców energetycznych rośnie, a większość importu odbywa się drogą morską. Wąskie gardło Cieśniny Malakka jest kluczowe dla zdecydowanej większości chińskiego handlu morskiego. Szlaki handlowe rejonu Oceanu Indyjskiego oraz Cieśniny są regularnie nękane przez piratów, a „Sznur pereł” zwiększa poziom bezpieczeństwa dzięki udostępnianiu terenów dla baz wojskowych.

Znacząca inwestycja zaowocowała otwarciem Chińskiej Bazy Wojskowej w Dżibuti w połowie 2017 roku. Ma ona zwiększyć wsparcie chińskich interesów w tamtym rejonie. Znajduje się blisko Somalii, z której wypływa wielu piratów, a także jest niedaleko Zatoki Perskiej, dzięki czemu Chiny mogą skuteczniej dbać o własne bezpieczeństwo energetyczne.

Wolny i otwarty Indo-Pacyfik (Free and Open Indo-Pacific)

Pod tą nazwą Shinzo Abe zapoczątkował planowanie bardzo szerokiej inicjatywy o charakterze ekonomicznym. Afryka została dostrzeżona jako obszar o niespożytkowanym potencjale zasobów ludzkich oraz naturalnych. Wolny handel, stanowienie prawa czy rozwój gospodarek to tylko kilka z wielu założeń. Inwestycja w budowę infrastruktury, energetykę i telekomunikację ma wzmocnić międzynarodowe partnerstwo, na którym zależy Japonii. Perspektywa pomocy humanitarnej, a także redukcja ryzyka klęsk żywiołowych jest skierowana do m.in. Sri Lanki, Filipin czy Mjanmy. Założenia na rzecz pokoju i harmonii obejmują także działania antyterrorystyczne oraz ograniczenie rozprzestrzeniania się broni masowego rażenia.

W obliczu chińskich inwestycji, FOIP wydaje się być spóźnioną, choć nie mniej istotną inicjatywą. Japonii zależy na wolnym i otwartym handlu w regionie Indo-Pacyfiku. Ingerencja w politykę zagraniczną tego obszaru jest konieczna, aby Chiny nie zdominowały handlu na świecie. Podobną zależność zauważyły Stany Zjednoczone.

 

Rozwój państw przy Oceanie Indyjskim

Minister Motegi odwiedzi m.in. Mauritius. Jest to państwo wyspiarskie na wschód od Madagaskaru. W lipcu tego roku japoński tankowiec spowodował nieodwracalne straty dla morskiej flory i fauny archipelagu. Wyciek tysiąca ton paliwa zniszczył namorzyny oraz koralowce. Japoński rząd zdecydował się wypłacić odszkodowanie równowarte 1 miliardowi jenów (ok. 9,4 milionów dolarów). Jednocześnie Motegi ma przedstawić ofertę średnio- oraz długoterminowej perspektywy współpracy. Dawałoby perspektywę na rozwój Mauritiusu, a także na realizację dalekosiężnych japońskich planów.

Wizyta Ministra w Tunezji ma potwierdzić TICAD8, czyli ósme już spotkanie Międzynarodowej Tokijskiej Konferencji Rozwoju Afryki. W 2022 roku Tunezja ugości afrykańskich polityków oraz przedsiębiorców. Wydarzenie jest kierowane do przedstawicieli sektora prywatnego i publicznego, a w trakcie jego trwania Japonia zamierza przedstawić wizję współpracy, inwestycji i możliwości rozwoju.

Republika Południowej Afryki oraz wiele innych państw leżących w Afryce jest szczególnie atrakcyjna dla japońskiego przemysłu ciężkiego oraz rynku motoryzacyjnego. Handel używanymi samochodami kwitnie. W 2019 eksport Japonii do RPA wyniósł 263,33 miliardów jenów, więc jest to potencjalny rynek zbytu pojazdów z drugiej ręki. Atrakcyjność regionu Afryki rośnie tym bardziej, że Japonia planuje wycofać się ze sprzedaży samochodów spalinowych za około 15 lat.

PODZIEL SIĘ
Studentka Studiów Azjatyckich Dalekowschodnich w Instytucie Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Główne zainteresowania to: relacje społeczne i międzykulturowe, problemy społeczeństwa japońskiego, relacje Japonii z Chinami.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here