Święta w Japonii w dobie koronawirusa

Grudzień w Japonii to głównie obchody nadejścia Nowego Roku oraz wszystkie przygotowania z nimi związane. Zwykle ostatnie dni grudnia oraz pierwsze dni stycznia są poświęcane zwyczajom noworocznym.  Jednak koronawirus pokrzyżował wiele tradycji, a Japończycy dostosowują się do panujących realiów. Jednocześnie rząd i służba zdrowia coraz gorzej radzą sobie z rozprzestrzenianiem choroby oraz jej konsekwencjami. 

Święta w Japonii z europejskimi akcentami

Odsetek chrześcijan w Japonii jest znikomy (poniżej 2%), jednak Japończycy bardzo chętnie naśladują zagraniczne trendy. W związku z tym w grudniu wiele witryn sklepowych jest przyozdabianych świątecznymi elementami. Króluje czerwień, renifery, wizerunki św. Mikołaja i elfów. Turyści oraz obcokrajowcy mogą odczuć urok świąt, podobnie jak w ich krajach pochodzenia. Standardową „kolędą” puszczaną w radiu jest utwór Last Christmas zespołu Wham!, a cała bożonarodzeniowa aura sprawia wrażenie tradycji skopiowanej z Zachodu, bez przyjmowania jej pierwotnego znaczenia. Jednak grudniowy przepych dobrze znany z polskich centrów handlowych znika z japońskich sklepów zaraz po 25 grudnia.

Ważną japońską tradycją bożonarodzeniową jest spożywanie kubełka kurczaków z restauracji KFC. Zwyczaj został zapoczątkowany przez Takeshiego Okawarę, menadżera pierwszej w Japonii restauracji Kentucky Fried Chicken, otwartej w 1970 roku. Przypadek sprawił, że Takeshi zasłyszał rozmowę obcokrajowców, którzy ubolewali nad brakiem możliwości zjedzenia indyka w święta. Pomysł Okawary, aby wypromować kubełek panierowanego kurczaka zamiast tradycyjnego amerykańskiego indyka okazał się strzałem w dziesiątkę. Do dzisiaj Pułkownik Sanders ubrany w czerwony stój Mikołaja jest symbolem kojarzącym się Japończykom ze świętami.

Oczywiście mowa o wizerunku św. Mikołaja, który został rozpowszechniony przez koncern Coca-Cola. Jest on coraz chętniej wykorzystywany także w innych działaniach promocyjnych i akcjach charytatywnych. Na przykład firma taksówkarska Adzuma Taxi z Fukushimy od kilku lat realizuje misję wywoływania uśmiechów na twarzach klientów oraz mieszkańców miasta. Taksówkarze w czerwonych przebraniach oraz w czapkach z pomponem będą kursować między 21 a 25 grudnia jako „Santa Taxi”.

Odwiedzanie świątyń i chramów

Znacznie bogatsze zwyczaje wiążą się z Nowym Rokiem. Japończycy, znani ze swojego synkretyzmu religijnego, odwiedzają świątynie buddyjskie, a także chramy shintoistyczne. Tradycyjnie przed końcem grudnia oddaje się stare amulety omamori oraz ofuda i kupuje kolejne. Omamori to amulety noszone przy sobie, a ich moc ma zapewnić bezpieczeństwo bądź powodzenie w różnych aspektach życia przez cały rok. Ofuda to z kolei rodzaj kartki, tabliczki bądź materiału, na którym widnieje pieczęć świątyni oraz wykaligrafowana nazwa bóstwa lub chramu. Talizman ten często stawia się na domowym ołtarzyku, kamidana. 

Tłumy, które zwykle tłoczyły się przy świątyniach na przełomie grudnia i stycznia, nie mają racji bytu w czasach pandemii. Z tego powodu miejsca kultu zdecydowały się rozszerzyć okres na wymianę amuletów z kilku dni do trzech miesięcy, między grudniem a lutym. Niektóre świątynie wprowadzają możliwość nabycia talizmanów przez internet. Inne zaś przygotowują się na odwiedziny wiernych poprzez lepszą organizację przestrzeni, redukcję straganów oraz monitoring online. Dzięki systemowi kamer będzie można określić poziom zatłoczenia świątyni i na tej podstawie wybrać najbardziej dogodny moment na wizytę.

Życzenia noworoczne Cesarza Naruhito

Wieloletnią tradycją jest także przemowa noworoczna wygłaszana przez cesarza. Jednak ze względu na bezpieczeństwo władcy, tegoroczna audiencja została odwołana. Problem tłumów zbierających się przed cesarską posiadłości został rozwiązany ponownie z pomocą technologii. Nagranie z wystąpieniem Naruhito zaadresowanym do Japończyków będzie emitowane przez narodowe stacje telewizyjne. Do momentu wygaśnięcia epidemii media to jedyna droga kontaktu Rodziny Cesarskiej z poddanymi.

Przedłużenie przerwy noworocznej

Często poruszanym tematem jest przedłużenie przerwy świątecznej. Początkowo miała ona trwać do niedzieli 3 stycznia, jednak rząd postanowił zwrócić się z prośbą do firm o możliwość przedłużenia przerwy do 11 stycznia. Dłuższy okres urlopowy pozwoli na bardziej równomierne rozłożenie podróży oraz wypoczynku. Przerwa noworoczna oraz majowy Golden Week to wyjątkowe momenty w japońskim kalendarzu, gdy rodziny spotykają się w większym gronie. Poniedziałek 11 stycznia będzie z kolei wolny od pracy, ponieważ wypada wtedy narodowy Dzień Dorosłych. Seiji no hi, to dzień kiedy 20-latkowie w całym kraju zyskują przywileje związane z pełnoletniością jak możliwość kupowania alkoholu czy czynne prawo wyborcze.

PODZIEL SIĘ
Studentka Studiów Azjatyckich Dalekowschodnich w Instytucie Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Główne zainteresowania to: relacje społeczne i międzykulturowe, problemy społeczeństwa japońskiego, relacje Japonii z Chinami.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here