Czy w Afganistanie będzie można korzystać ze smartfona? Talibowie szukają wskazówek w Koranie

407

Minął miesiąc od przejęcia władzy w Afganistanie przez Talibów. Wiele osób zastanawia się, jak wygląda dzisiaj rzeczywistość w Afganistanie i co przyniosą kolejne miesiące. Odpowiedzi na te pytania udzielał w Radiu TOK FM dr hab. Łukasz Fyderek, ekspert Pulsu Azji i znawca Bliskiego Wschodu.

Dr Fyderek argumentował, że Talibowie widzą siebie jako ruch rewolucyjny, który przywraca godność i reguły prawa zgodne z szariatem. Poprzedni rząd uznają jako kolaboracyjny i okupacyjny, a siebie określają jako wyzwolicieli spod tej skorumpowanej władzy. Tak też są odbierani w oczach własnych sympatyków, który w Afganistanie nie brakuje.

Smartfony kwestią otwartą

Perspektywa zewnętrzna na rzeczywistość w Afganistanie to proces tranzycji władzy w formułę Islamskiego Emiratu Afganistanu. Wiele spraw pozostaje niejasnych, jak będą wyglądać w praktyce. Dotyczy to zwłaszcza kwestii społecznych, dotyczących z punktu widzenia Zachodu stylu życia czy też po prostu praw obywatelskich. Chodzi tu m.in. o golenie brody, kwestię roli kobiet w społeczeństwie, ale też kar za najcięższe występki przeciwko Allachowi, takie amputacja rąk lub nóg czy kara śmierci przez strzał w tył głowy. Co ciekawe, takich kar nie wymierzają zawodowi kaci, a krewni poszkodowanych.

Na uwagę prowadzącego program, że wygląda to jak powrót do lat 90. z całym jej bagażem drakońskich scen w życiu publicznym, jak publiczne wieszanie zwłok w Haracie, ekspert Pulsu Azji odpowiedział, że nie jest to niespodzianką. Uznał, że jest to wręcz nieuniknione za kary hudud. Nie można było oczekiwać innej praktyki od Talibów, bo to wynika wprost z ich interpretacji Koranu. Wspomniał, że w innych państwach, w których prawo jest oparte na szariacie, takie kary też występują, jak w Arabii Saudyjskiej. Rzeczywistość w Afganistanie może w pewnych obszarach upodobnić się do tego Królestwa.

Dr Fyderek zwrócił uwagę na inne istotne kwestie, które umykają opinii publicznej, a mają znaczenie dla codziennego życia w Afganistanie. Chodzi o dostęp do nowych technologii, prowadzenie niektórych biznesów, korzystanie z telefonu i tym podobne dylematy. Ich rozstrzygnięcie jest otwartą sprawę, bo nie ma na ich temat wskazówek w Koranie.

Centralizacja pod szariatem czy fragmentaryzacja?

Padło też pytanie, czy wprowadzone prawa będą powszechne i publiczne jako narzędzie do dyscyplinowania społeczeństwa i w jakim stopniu będzie to miało miejsce. Ekspert Pulsu Azji odpowiedział, że zależy to m.in. od tego jak długo się uda Talibom utrzymać scentralizowany charakter władzy. Według Fyderka spójność będzie w najbliższym czasie pod dużą presją i kraj może pójść w stronę fragmentaryzacji. Wtedy wiele będzie zależeć od lokalnych sędziów koranicznych i tubylczych przywódców. W Syrii i Iraku, gdzie niektóre miejsca rządzi się według zasad szkoły handbalickiej, a więc bardzo ortodoksyjnej w islamie, różnice były bardzo duże nie tylko pomiędzy prowincjami, ale nawet pobliskimi miastami. Interpretacja zależy od konkretnego szejka czy mułły. Można zatem powiedzieć, że salaficka interpretacja Koranu daje dużą możliwość fragmentaryzacji i odmiennej interpretacji w poszczególnych prowincjach kraju.

Pewne hadisy mówią, że prorok nie golił brody, inne, że golił, a jeszcze inne, że golił brodę do pewnej długości. Trudno tu o jednolite narzucenie opinii i linii interpretacyjnej w ramach salafickiej interpretacji Koranu. Zdaniem Fyderka Talibowie musze nawigować między kodeksem plemiennym, tradycyjnym a szkołą handbalicką, bardzo surową. Podsumował wypowiedź stwierdzeniem, że każdy fundamentalizm ma taką cechę, że interpretuje zasady religii na nowo.

W kwestii kobiet gospodarz radia zapytał o strój i zakrywanie włosów i twarzy. Ekspert powiedział, że niekoniecznie będzie się egzekwować pełną zasłonę ciała. Może być wymagane noszenie nikabu, a nie burki, tak jak w krajach Półwyspu Arabskiego. Nie ma na razie jednolitej wykładni co do zasłaniania twarzy, choć kontury ciała na pewno nie będą mogły być eksponowane.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here