Bali – podstawowe informacje i położenie

Bali to indonezyjska wyspa położona w Azji Południowo-Wschodniej, między Jawą a Lombokiem. Leży blisko równika, dlatego panuje tam klimat tropikalny z wyraźną porą suchą i deszczową. Wyspa jest częścią prowincji Bali, która obejmuje także kilka mniejszych wysp.

Bali jako wyspa i część Indonezji

Bali jest jedną z ponad 17 tysięcy wysp Indonezji, państwa rozciągającego się między Azją a Australią. Należy do archipelagu Małych Wysp Sundajskich, nazywanych też Nusa Tenggara.

Sama główna wyspa Bali ma powierzchnię około 5 636 km². Jest niewielka w porównaniu z największymi wyspami Indonezji, takimi jak Borneo, Sumatra czy Nowa Gwinea, lecz wyróżnia się dużą gęstością zaludnienia i rozwiniętą infrastrukturą turystyczną.

Bali jest zarazem nazwą wyspy i prowincji Indonezji. Prowincja obejmuje główną wyspę oraz mniejsze wyspy, między innymi Nusa Penida, Nusa Lembongan i Nusa Ceningan, położone na południowy wschód od Bali.

Położenie Bali w archipelagu indonezyjskim

Bali znajduje się w środkowej części Indonezji, mniej więcej na 8° szerokości geograficznej południowej i 115° długości geograficznej wschodniej. Od stolicy kraju, Dżakarty na Jawie, dzieli ją w linii prostej około 960 km.

Wyspa leży na ważnym styku dwóch regionów przyrodniczych. Na zachód od cieśniny Bali znajduje się Jawa, należąca do Azji kontynentalnej pod względem fauny. Na wschód, za cieśniną Lombok, zaczyna się obszar przejściowy między fauną azjatycką a australijską, znany jako Wallacea.

Gdzie leży Bali na mapie Azji?

Bali leży w Azji Południowo-Wschodniej, w południowej części archipelagu indonezyjskiego. Na mapie świata należy szukać jej na południe od równika, pomiędzy Oceanem Indyjskim a Morzem Bali, na wschód od Jawy i na zachód od Lomboku.

Najbliższe duże miasta i punkty orientacyjne to:

• Surabaja na wschodniej Jawie, położona około 300 km na zachód
• Dżakarta, stolica Indonezji, znajdująca się daleko na zachodzie
• Denpasar, stolica prowincji Bali, w południowej części wyspy
• Singaraja, największe miasto północnego wybrzeża
• międzynarodowy port lotniczy I Gusti Ngurah Rai, położony na południe od Denpasaru

Bali znajduje się w strefie czasowej WITA, czyli UTC+8. Oznacza to, że zimą jest tam o 7 godzin później niż w Polsce, a latem o 6 godzin później.

Sąsiednie wyspy, morza i cieśniny

Od zachodu Bali oddziela od Jawy cieśnina Bali. Jest stosunkowo wąska, a między portami Gilimanuk na Bali i Ketapang na Jawie kursują promy. To podstawowe połączenie morskie wyspy z zachodnią częścią Indonezji.

Na wschodzie leży Lombok, oddzielony od Bali cieśniną Lombok. Ma ona znacznie większe znaczenie oceanograficzne niż cieśnina Bali, ponieważ łączy Morze Bali z Oceanem Indyjskim i jest głęboka.

Od północy wybrzeże Bali oblewa Morze Bali, będące częścią wód Oceanu Spokojnego. Południowe brzegi wyspy wychodzą na Ocean Indyjski. Na południowy wschód od głównej wyspy znajdują się Nusa Penida, Nusa Lembongan i Nusa Ceningan.

Geografia Bali: rzeźba terenu i wybrzeże

Bali ma zróżnicowane ukształtowanie terenu. Przez środkową część wyspy ciągnie się pasmo gór wulkanicznych, które dzieli ją na bardziej wilgotne obszary południowe i względnie suche rejony północy oraz wschodu.

Najwyższym szczytem jest czynny wulkan Agung, wznoszący się na około 3 031 m n.p.m. Ważnym punktem krajobrazu jest także wulkan Batur, położony wewnątrz rozległej kaldery. W jego sąsiedztwie znajduje się jezioro Batur, jedno z największych jezior na wyspie.

Południe Bali jest na ogół bardziej nizinne i silnie zabudowane. Występują tam plaże, zatoki oraz klifowe odcinki wybrzeża, szczególnie na półwyspie Bukit. W centrum i na północy dominują wzgórza, doliny rzeczne, pola ryżowe oraz tereny górskie.

Rzeki na Bali są stosunkowo krótkie, ponieważ górzyste wnętrze wyspy leży blisko obu wybrzeży. Woda spływa z wyżej położonych terenów do systemów nawadniających pola ryżowe. Tradycyjny system irygacyjny subak jest ważnym elementem lokalnego krajobrazu rolniczego.

Klimat Bali a położenie geograficzne

Położenie Bali blisko równika decyduje o tropikalnym klimacie. Temperatury na wybrzeżu są wysokie przez cały rok i zwykle wynoszą około 26-32°C w ciągu dnia. W górach jest wyraźnie chłodniej, zwłaszcza wieczorami i nocą.

Na wyspie wyróżnia się dwie główne pory roku:

• pora deszczowa, zwykle od listopada do marca
• pora sucha, zazwyczaj od kwietnia do października

Podział ten nie oznacza, że w porze deszczowej pada bez przerwy ani że pora sucha jest całkowicie bez opadów. Intensywność deszczu zależy od regionu, wysokości nad poziomem morza i lokalnych warunków pogodowych.

Południowa i środkowa część Bali są zwykle wilgotniejsze niż północ i wschód. Obszary górskie otrzymują więcej opadów, co sprzyja uprawie ryżu, kawy, warzyw i owoców. Ocean Indyjski wpływa natomiast na fale i prądy przy południowym wybrzeżu.

Podział administracyjny i główne obszary wyspy

Prowincja Bali składa się z miasta Denpasar oraz ośmiu kabupatenów, czyli jednostek administracyjnych zbliżonych do powiatów. Są to: Badung, Bangli, Buleleng, Gianyar, Jembrana, Karangasem, Klungkung i Tabanan.

Najważniejsze obszary wyspy można opisać w uproszczeniu tak:

• południe, z Denpasarem, Kuta, Seminyak, Canggu, Sanur, Jimbaranem i półwyspem Bukit, to najbardziej zurbanizowana część Bali
• centrum, obejmujące między innymi Ubud i okolice, wyróżnia się polami ryżowymi, dolinami i terenami kulturowymi
• północ, z Singarają i Loviną, ma spokojniejsze wybrzeże nad Morzem Bali
• wschód, obejmujący między innymi rejon Karangasemu i wulkanu Agung, jest bardziej górzysty i zróżnicowany krajobrazowo
• zachód, z Parkiem Narodowym Bali Barat, jest słabiej zaludniony i obejmuje część najbardziej naturalnych terenów wyspy
• południowy wschód, czyli wyspy Nusa Penida, Nusa Lembongan i Nusa Ceningan, administracyjnie należy do kabupatenu Klungkung

Stolicą prowincji jest Denpasar. To główny ośrodek administracyjny, handlowy i komunikacyjny Bali, położony w południowej części wyspy.